Anthropic süni intellektin iş bazarına təsirini ölçən yeni indeks təqdim edib

portfel.az xəbər verir ki, süni intellekt şirkəti Anthropic ofis işlərində yarana biləcək mümkün məşğulluq böhranını əvvəlcədən müəyyən etmək üçün yeni erkən xəbərdarlıq sistemi hazırladığını açıqlayıb.

Şirkətin təqdim etdiyi yeni indeks böyük dil modellərinin indiyədək işsizlik səviyyəsinə təsirinin məhdud olduğunu göstərsə də, iqtisadçılar arasında genişlənən “süni intellekt səbəbli iş itkisi” müzakirələrinə yeni analitik alət təqdim etməyi hədəfləyir.

Anthropic iqtisadçıları Maxim Massenkoff və Peter McCrory araşdırmada bildiriblər ki, sistem potensial iqtisadi təsirlər ortaya çıxmazdan əvvəl hazırlanıb. Onların sözlərinə görə, məqsəd gələcəkdə yarana biləcək iqtisadi sarsıntıları sonradan aparılan analizlərdən daha erkən və daha etibarlı şəkildə müəyyən etməkdir.

Şirkətin baş direktoru Dario Amodei də süni intellektin iqtisadiyyata və məşğulluğa təsiri ilə bağlı xəbərdarlıq edən texnologiya rəhbərləri arasında ən diqqət çəkən fiqurlardan biri hesab olunur.

Araşdırmaya görə, yeni ölçmə sistemi üç əsas amili qiymətləndirir: bir peşədə yer alan konkret vəzifələr, bu vəzifələrdən hansının böyük dil modelləri tərəfindən icra oluna bilməsi və həmin vəzifələrin artıq real dünyada süni intellekt tərəfindən yerinə yetirilib-yetirilməməsi.

Tədqiqat göstərir ki, əsas vəzifələri avtomatlaşdırmaya daha açıq olan peşələr süni intellektdən daha çox təsirlənə bilər. Şirkətin anonimləşdirilmiş məlumatları bəzi iş tapşırıqlarının artıq real iş mühitində Sİ sistemləri tərəfindən yerinə yetirildiyini göstərir.

Risk səviyyəsi yüksək olan peşələr arasında kompüter proqramçıları, müştəri xidmətləri nümayəndələri, məlumatların daxil edilməsi üzrə əməkdaşlar və tibbi qeydiyyat mütəxəssisləri yer alır. Araşdırmaya görə, proqramçıların gördüyü işlərin təxminən 75 faizi nəzəri olaraq süni intellekt tərəfindən yerinə yetirilə bilər.

Bununla yanaşı, bəzi peşələr süni intellekt təsirinə daha az məruz qalır. Araşdırmaya görə, peşələrin təxminən 30 faizi Sİ təsirinin kritik həddini keçmir. Bu kateqoriyaya daha çox fiziki əməyə əsaslanan aşpazlıq, xilasedicilik və qabyuyanlıq kimi işlər daxildir.

Tədqiqat həmçinin göstərir ki, süni intellektə daha açıq peşələrdə çalışanların işsizlik səviyyəsi hələlik digər sahələrlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artmayıb. ChatGPT istifadəyə verildikdən sonra bu iki qrup arasında fərqin statistik baxımdan hələ də çox kiçik olduğu qeyd olunur.

Bununla belə, araşdırma 22-25 yaş arası gənc işçilərin işə qəbulunda bəzi riskli peşələr üzrə yavaşlama əlamətlərini üzə çıxarıb. Bu isə süni intellektin ilk mərhələdə daha çox giriş səviyyəli iş yerlərinə təsir göstərə biləcəyini göstərir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, süni intellektin əmək bazarına təsiri bəzən COVID-19 pandemiyasının ilk dövründə olduğu kimi ani və kəskin ola bilər. Lakin təsirlər daha zəif olduqda, ticarət müharibələri və digər iqtisadi proseslər kimi faktorlar real təsiri müəyyən etməyi çətinləşdirə bilər.