İran müharibəsi ABŞ aviaşirkətlərinə 11,6 milyard dollar əlavə yanacaq xərci yaradır

ABŞ-ın dörd böyük aviaşirkəti Delta Air Lines, United Airlines, American Airlines və Southwest Airlines İran müharibəsi fonunda artan yanacaq qiymətləri səbəbindən 2026-cı ildə ümumilikdə 11,6 milyard dollar əlavə xərc ilə üzləşə bilər.

Yanacaq qiymətlərində kəskin artım

Analitiklərin məlumatına görə, münaqişə başlayandan bəri reaktiv yanacağın qiyməti 15-50% artıb. ABŞ-ın Körfəz sahillərində təyyarə yanacağı qiyməti hazırda təxminən 4,12 dollar/qallon səviyyəsindədir, halbuki münaqişədən əvvəl bu göstərici 2,83 dollar idi.

Hesablamalara görə neftin qiymətində hər 1 dollar artım yalnız United Airlines üçün təxminən 116 milyon dollar əlavə xərc deməkdir.

Hedcinq strategiyasının olmaması problemi

ABŞ aviaşirkətlərinin çoxu son illərdə yanacaq qiymətlərindən qorunmaq üçün istifadə edilən hedcinq strategiyalarından imtina edib. Bu isə bazardakı qiymət sıçrayışlarının birbaşa şirkətlərin xərclərinə təsir etməsinə səbəb olur.

Bu baxımdan Delta Air Lines müəyyən üstünlüyə malikdir, çünki şirkətin öz neft emalı zavodu var və bu, yanacaq riskinin təxminən 75%-ni qismən kompensasiya edir.

Bilet qiymətlərinə təsir

Aviaşirkətlər üçün əsas problem ondan ibarətdir ki, biletlərin böyük hissəsi aylar əvvəl satılır və qiymətləri dərhal artırmaq mümkün olmur. Bu isə qısa müddətdə mənfəət marjalarının azalmasına səbəb ola bilər.

Buna baxmayaraq, analitiklər münaqişə uzanarsa aviabilet qiymətlərinin 5-7% artacağını proqnozlaşdırırlar.

Qlobal aviasiyaya təsir

Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (International Air Transport Association) məlumatına görə hazırkı geosiyasi gərginlik qlobal təyyarə yanacağı təchizatının təxminən 20%-nə təsir göstərə bilər.

Qeyd edək ki, vəziyyətin davam etməsi aviaşirkətlərin marjalarına ciddi təzyiq göstərə və bəzi marşrutlarda uçuşların azaldılmasına səbəb ola bilər.