Təyyarə yanacağı 80% bahalaşıb

İran müharibəsi fonunda təyyarə yanacağının qiymətlərinin kəskin artması qlobal aviaşirkətlərin səhmlərinə ciddi təzyiq göstərib. Bazar ertəsi günü aviaşirkətlərin səhmləri 5-15% aralığında ucuzlaşıb və şirkətlər yaxın aylarda aviabilet qiymətlərinin artırılacağını xəbərdar ediblər.

Qlobal bazarlarda təyyarə yanacağının qiyməti müharibə başlayandan bəri təxminən 80% artıb. ABŞ-da spot təyyarə yanacağı 3,95 dollar/qallon, Avropada isə 1,05 avro/litr səviyyəsinə yüksəlib ki, bu da son illərin ən yüksək göstəricilərindən biridir.

Analitiklərin sözlərinə görə yanacaq xərcləri aviaşirkətlərin ümumi xərclərinin 20-30%-ni təşkil edir. Bu səbəbdən qiymət artımı birbaşa olaraq sektorun maliyyə göstəricilərinə təsir göstərir.

ABŞ bazarında Delta Air Lines səhmləri təxminən 7%, United Airlines və American Airlines səhmləri isə 10% civarında düşüb. JetBlue səhmləri 17%, Alaska Airlines isə 15% geriləyib.

Avropa və Asiyada da oxşar tendensiya müşahidə olunub. Ryanair səhmləri 12%, Lufthansa 9%, Qantas 10%, Singapore Airlines isə təxminən 7% ucuzlaşıb.

Yaxın Şərqdə isə hava məkanındakı risklər və yanacaq qiymətlərinin artması səbəbindən bəzi uçuşlar dayandırılıb. Emirates uçuşlarının təxminən 20%-ni, flydubai isə təxminən 40%-ni müvəqqəti dayandırıb.

Ekspertlər bildirirlər ki, təyyarə yanacağının bahalaşması səbəbindən aviabiletlərin qiyməti yaxın aylarda artırıla bilər. United Airlines şirkətinin baş direktoru Scott Kirby yanacaq xərclərinin artmasının şirkətin 2026-cı ilin ilk yarısındakı maliyyə nəticələrinə ciddi təsir edəcəyini bildirib.

Proqnozlara görə münaqişə uzanarsa, ekonom sinif biletlərinin qiyməti aprel ayından etibarən 5-10% artacaq və artımın ilk növbədə premium kabinlərdə hiss olunacağı gözlənilir.