Vardanyanla bağlı Digimarket Rusiyada 5.1 milyard rubl tələb edir

Azərbaycanın ərazi bütövlüyü, suverenliyi, konstitusiya quruluşu əleyhinə cinayətlərə və hərbi cinayətlərə görə Bakıda 20 illik həbs cəzası çəkən Ruben Vardanyanla əlaqələndirilən Rusiyadakı maliyyə strukturları ətrafında yeni qalmaqal üzə çıxıb. Məlumata görə, Digimarket adlı offshore şirkət 2013-cü ildə Moskvada “Avtokoncept Ko” MMC tərəfindən idarə olunan DoubleTree by Hilton hotelinə $35 milyon kredit verib. Borc qaytarılmadıqda, 2024-cü ildə hüquqi mübahisələr başlayıb. 2026-cı ilin əvvəlində Rusiyanın Ali Məhkəməsi vəsaitin xarici kreditora köçürülməsinin qarşısını alıb. Daha sonra offshore şirkətin arxasında Vardanyanın dayandığı iddia edilib.

Bundan sonra Digimarket 2026-cı ilin yazında Rusiyanın Kalininqraddakı Xüsusi İnzibati Rayonunda “Digimarket” MMC kimi yenidən qeydiyyata alınıb. Şirkətin sahibi kimi Vardanyanın həyat yoldaşı Veronika Zonabend göstərilib. Şirkət daha sonra “Avtokoncept KO” MMC-ni məhkəməyə verərək 5.1 milyard rublun, yəni təxminən $64 milyonun qaytarılmasını tələb edib. Bu məhkəmə prosesləri davam edir.

Vardanyanın adı son onillikdə bir neçə offshore maliyyə şəbəkəsi ilə əlaqələndirilib. Ən diqqətəlayiq araşdırmalardan biri 2019-cu ildə “Troika Laundromat” layihəsi olub. Araşdırma Vardanyanın rəhbərlik etdiyi investisiya bankı Troika Dialog ətrafında qurulan maliyyə şəbəkəsini üzə çıxarıb. Bu şəbəkə 2006-2013-cü illər arasında təxminən 75 offshore şirkəti və $4.6 milyard həcmində əməliyyatları əhatə edib. Real maliyyə axınlarını gizlətmək üçün saxta ticarət müqavilələrindən və uydurma kommersiya sövdələşmələrindən istifadə olunduğu bildirilib.

Araşdırmada Troika Dialog ilə bağlı bir neçə böyük maliyyə qalmaqalı da ətraflı təsvir edilib. Onların arasında aviasiya yanacağının şişirdilmiş qiymətlərinin Rusiyanın dövlət büdcəsinə milyonlarla zərər vurduğu iddia edilən “Şeremetyevo fırıldağı” da var. Bu iş üzrə Troika ilə əlaqəli hesablardan $27 milyondan çox vəsait keçib. Vergidən yayınmaqda ittiham olunan sığorta şirkətləri şəbəkə vasitəsilə təxminən $17 milyon köçürüb. Vladimir Putinin yaxın çevrəsinə daxil olan Sergey Rolduginlə əlaqəli şirkətlərə isə $69 milyon köçürüldüyü iddia edilib. Bundan əlavə, hüquqşünas Sergey Maqnitskinin üzə çıxardığı $230 milyonluq vergi fırıldağında iştirak edən $130 milyondan çox vəsait də bu şəbəkədən keçib.

İddialara görə, Vardanyan və ailəsi bu maliyyə sxemlərindən şəxsən faydalanıb. Sənədlər göstərir ki, Vardanyanın American Express kartı üzrə əməliyyatların maliyyələşdirilməsi üçün offshore şirkətlər vasitəsilə $3.2 milyondan çox vəsait hərəkət edib. Bu xərclərə uşaqların Böyük Britaniyada təhsil haqqı, daşınmaz əmlak alışı və digər şəxsi ödənişlər daxil olub. Bildirilir ki, Troika Dialog-un müştəriləri onun xidmətlərindən dəbdəbəli əmlaklar, yaxtalar, incəsənət əsərləri almaq və nüfuzlu təhsili maliyyələşdirmək üçün istifadə ediblər.

Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, uydurma ticarət əməliyyatlarına əsaslanan mexanizmlər qanunsuz vəsaitlərin qlobal miqyasda yuyulmasının geniş yayılmış üsullarındandır. Belə sxemlər dövlət gəlirlərini azaldır, korrupsiyanı təşviq edir, iqtisadi inkişafı zəiflədir və qanunsuz maliyyə axınlarını gizlədir. Bu şəbəkələrdən gələn vəsaitlər siyasi təsir kampaniyalarını, dezinformasiyanı və qanunsuz investisiyaları da maliyyələşdirə bilər.

Rusiyada davam edən Digimarket işi Vardanyanla bağlı uzunmüddətli maliyyə iddialarına diqqəti yenidən artırıb. Məhkəmə hələ yekun qərar çıxarmasa da, proses şirkət qeydiyyatı, mülkiyyət və Vardanyanla əlaqələndirilən offshore maliyyə şəbəkələrinə bağlı iri borc tələbləri ilə bağlı məsələləri önə çıxarır.