Avropada DAC8 qüvvəyə mindikdən sonra kripto icmasında məxfilik mübahisəsi alovlanıb

portfel.az xəbər verir ki, Avropa İttifaqında DAC8 kripto vergi hesabatı qaydaları 1 yanvar 2026-cı ildən qüvvəyə mindikdən cəmi bir həftə sonra kripto icmasında kəskin məxfilik müzakirələri başlayıb.

DAC8 — Administrative Cooperation üzrə Direktivin səkkizinci mərhələsi — avtomatik məlumat mübadiləsini kripto-aktiv xidmət provayderlərinə şamil edib. Qaydalar Bitcoin, Ethereum, stabilkoinlər və ödəniş və ya investisiya məqsədilə istifadə olunan digər tokenləri əhatə edib. Platformalar istifadəçilərin adını, ünvanını, vergi identifikasiya nömrəsini, rezidentlik məlumatlarını, eləcə də alış-satış tarixlərini, həcmləri, bazar dəyərini, mənfəət və zərərləri hesabatlarda göstərməli olub. Özəl cüzdanlara edilən köçürmələr də bu çərçivəyə daxil edilib. Hesabatlar 2026-cı il məlumatlarını əhatə edib, ilk təqdimat üçün son tarix isə 30 sentyabr 2027-ci il olaraq müəyyənləşdirilib. Aİ-dən kənarda yerləşən, lakin Aİ istifadəçilərinə xidmət göstərən şirkətlər də eyni tələblərlə üzləşib. Tələblərə əməl olunmaması halında bəzi ölkələrdə cərimələr 100,000 avrodan yuxarı ola bilər.

Yeni il sonrası sosial şəbəkələrdə narazılıq dalğası güclənib. Analitiklərdən biri Aİ-nin DAC8 ilə kripto məxfiliyinə faktiki olaraq son qoyduğunu, bütün birjaların istifadəçi adı, vergi nömrəsi və tam əməliyyat tarixçəsini vergi orqanlarına ötürdüyünü qeyd edib. Digər istifadəçilər isə məxfilik yönümlü, Aİ-dən kənar xidmətlərə keçməyi tövsiyə edib. Reddit platformasında mövzu ilə bağlı müzakirələr yüzlərlə şərh toplayıb. İstifadəçilər bildiriblər ki, ofşor birjalarda gizlənmə dövrü bitib və audit riski artıb. İsveçrədə fəaliyyət göstərən bəzi şirkətlər isə DAC8-in onlara 2027-ci ilə qədər təsir etmədiyini açıqlayıb.

Məxfilik müdafiəçiləri vurğulayıblar ki, DAC8 əsasən kustodial xidmətləri hədəfləyib və qeyri-kustodial cüzdanlara birbaşa təsir göstərməyib. Buna baxmayaraq, istifadəçilər gələcəkdə “travel rule” qaydalarının blokçeyn əməliyyatlarını daha dərindən izləyə biləcəyindən narahat olub.

Mövcud vəziyyətdə bəzi istifadəçilər Monero və Zcash kimi məxfilik yönümlü kriptovalyutalara maraq göstərib. Desentralizasiya olunmuş birjalar və peer-to-peer əməliyyatlar da alternativ kimi gündəmə gəlib. Digərləri isə Aİ-dən kənar platformalara və ya tam özəl cüzdanlara keçidi müzakirə edib. Hüquqi müstəvidə kripto assosiasiyaları bu yanaşmanı həddindən artıq müdaxilə kimi qiymətləndirib. Aİ isə bildirilib ki, bu addım illik təxminən 10 milyard avro həcmində olan vergi yayınmalarının qarşısını almağa yönəlib.

DAC8 qaydaları OECD-nin Kripto-Aktiv Hesabat Çərçivəsi ilə uzlaşdırılıb və artıq 75 ölkə tərəfindən qəbul edilib. ABŞ və Böyük Britaniyada da oxşar mexanizmlərin 2027-ci ilə qədər tətbiq olunacağı gözlənilir. Tənqidçilər bu prosesin innovasiyaya zərbə vura biləcəyini və istedadların Dubay və Sinqapur kimi regionlara axacağını bildiriblər. Aİ rəsmiləri isə bank hesablarında olduğu kimi boşluqların bağlandığını əsas gətirib.