ABŞ-İsrail kiberhücumları fonunda İranda internet 1-4% səviyyəsinə düşüb

28 fevral 2026-cı ildən etibarən İranda internet demək olar ki, tamamilə kəsilib. Bağlantı səviyyəsi normal göstəricilərin cəmi 1-4%-i həcmində qalır. Bu, ABŞ və İsrailin hava zərbələri ilə paralel həyata keçirildiyi bildirilən genişmiqyaslı kiberhücumlar fonunda baş verib.

İnternet kəsintisi 28 fevralda ABŞ və İsrailin həyata keçirdiyi və IRGC obyektləri ilə rəhbərliyi hədəf aldığı bildirilən əməliyyatlar zamanı başlayıb. Məlumatlara görə trafik BGP marşrutlarının ələ keçirilməsi, DDoS hücumları və sənaye idarəetmə sistemlərinə (OT) müdaxilə nəticəsində 4%-ə qədər enib.

1-2 mart tarixlərində isə əlaqə səviyyəsi 1%-ə düşüb və 3 mart tarixinədək (münaqişənin dördüncü günü) davam edib. Bu göstərici əvvəlki etiraz aksiyaları zamanı rejimin tətbiq etdiyi 20-40%-lik məhdudiyyətlərdən daha sərt hesab olunur.

Məlumatlara görə qismən “ağ siyahı” tətbiq edilib və rejimə yaxın şəxslərə məhdud internet çıxışı verilib. Əhalinin böyük hissəsi isə sosial şəbəkələr və xarici kommunikasiya kanallarından tamamilə təcrid olunub.

Kiberhücumların detalları

Məlumatlarda bildirilir ki, ABŞ və İsrail tərəfi İranın telekommunikasiya infrastrukturu (TCI), dövlət mediası (IRNA, Tasnim), limanlar (Bandar Abbas və Çabahar), elektrik şəbəkələri və IRGC şəbəkələrini hədəfə alıb. Bəzi media platformalarında Xameneiyə qarşı mesajların yerləşdirildiyi qeyd olunur.

İstifadə edilən üsullar arasında marşrut manipulyasiyası, SCADA/ICS sistemlərinə müdaxilə və rabitə ilə naviqasiya sistemlərinə qarşı elektron müharibə elementləri göstərilir.

İranın cavab kiberhücum imkanlarının internet blokadası səbəbindən zəiflədiyi bildirilir. 150-dən çox kiçikmiqyaslı “hakktivist” insident qeydə alınsa da, dövlət səviyyəli genişmiqyaslı kiberhücumlar müşahidə olunmayıb.

İran daxilində təsirlər

Ölkədə 90 milyondan çox insan internetdən kənarda qalıb. Bank xidmətləri, mobil tətbiqlər və onlayn servis platformaları fəaliyyətini dayandırıb və ya ciddi məhdudlaşdırılıb. Xameneinin həlak olması ilə bağlı xəbərlər fonunda mümkün etirazların qarşısının alınması üçün informasiya axını nəzarət altına alınıb.

Hərbi və dövlət strukturlarında komanda və koordinasiya sistemlərinin pozulduğu bildirilir. Dövlət mediası da qismən oflayn vəziyyətə düşüb, müşahidə və nəzarət imkanları zəifləyib.

İqtisadi baxımdan liman əməliyyatlarının dayanması və neft ixracının gecikməsi gündəlik on milyonlarla dollar itkiyə səbəb ola bilər.

Qlobal təsirlər

Analitiklər geosiyasi kiberhücum dalğasının genişlənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. İranla əlaqəli qrupların enerji, maliyyə və İT sektorlarını hədəfə ala biləcəyi ehtimal olunur.

Hibrid müharibə nümunəsi kimi qiymətləndirilən bu hadisə biznes qurumlarını antivirus sistemlərini yeniləməyə, iki mərhələli identifikasiya (2FA) tətbiq etməyə və sistem yeniləmələrini gücləndirməyə çağırır. Fişinq hücumlarında artım qeydə alındığı bildirilir.

Hazırda regiondan kənara təsdiqlənmiş genişmiqyaslı yayılma halları yoxdur. Lakin Körfəz regionunda yerləşən məlumat mərkəzləri və dəniz daşımaları sistemləri diqqətlə izlənilir.