Çin Meta-nın Sİ startap alışını bloklayıb

Çinin dövlət planlaşdırma qurumu ABŞ texnologiya nəhəngi Meta-nın Çin süni intellekt startapı Manus-u satın almasını bloklayaraq razılaşmanın ləğvini tələb edib. Bu addım Pekin və Vaşinqtonun qabaqcıl texnologiyalar sahəsində üstünlük uğrunda rəqabətinin daha da kəskinləşdiyini göstərir.

Qərar Çinin Milli İnkişaf və İslahat Komissiyası tərəfindən verilib və Pekinin süni intellekt sahəsində istedad və intellektual mülkiyyətin ABŞ şirkətlərinə keçməsinin qarşısını almaq niyyətini ortaya qoyur. Bu, Vaşinqtonun Çin Sİ inkişafını məhdudlaşdırmaq üçün çiplərə çıxışı kəsməyə yönəlmiş ixrac nəzarətləri fonunda baş verir.

Bu məsələ mayın ortalarında Pekində keçirilməsi planlaşdırılan sammitdə Donald Trump və Xi Jinping arasında müzakirə olunacaq əsas mövzulardan birinə çevrilə bilər.

Kaliforniyada yerləşən Meta (Facebook platformasının sahibi) 2025-ci ilin dekabrında Sİ agentləri sahəsində imkanlarını gücləndirmək məqsədilə Manus-u 2 milyard dollardan çox məbləğə almışdı. Lakin mart ayında tənzimləyicilər razılaşmanı araşdırarkən Manus-un icraçı direktoru Xiao Hong və baş elmi işçisi Ji Yichao-nun ölkədən çıxışına qadağa qoyuldu.

Manus ötən il dövlət mediası tərəfindən Çinin növbəti DeepSeek layihəsi kimi təqdim edilmişdi. Daha sonra şirkət ABŞ-Çin gərginliyi risklərini azaltmaq üçün qərargahını Singaporea köçürmüşdü.

Alfredo Montufar-Helu (Ankura China Advisors) bildirib ki, bu müdaxilə süni intellektin iki ən böyük iqtisadiyyat arasında strateji rəqabətin mərkəzinə çevrildiyini göstərir. Onun sözlərinə görə əvvəllər əsasən yarımkeçiricilərə yönəlmiş nəzarətlər indi Sİ sektoruna da şamil olunur və xaricə köçmək belə şirkətləri nəzarətdən qoruya bilməyəcək.