Neft qiymətləri ABŞ-İran gərginliyi fonunda 3 faiz artdı

Neft qiymətləri ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik və Hörmüz boğazındakı hücumlar səbəbindən təxminən 3 faiz yüksələrək son dörd həftənin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Brent neftinin bir barelinin qiyməti gün ərzində 85,6 dollara qədər qalxaraq 85 dolların bir qədər altında ticarət olunub. Əvvəlki sessiyada Brent nefti 9,6 faiz bahalaşaraq 2020-ci ilin mayından bəri ən güclü gündəlik artımını qeydə alıb.

ABŞ ordusu bazar ertəsi gecəsi ardıcıl üçüncü dəfə İrana qarşı hücumlar həyata keçirib. ABŞ Prezidenti Donald Trump isə İran dəniz daşımalarına tətbiq olunacaq blokadanı yenidən qüvvəyə mindirib. Trump həmçinin Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün 20 faiz həcmində rüsum alınmasını təklif edib. Bu proseslər enerji təchizatı ilə bağlı mühüm risk mükafatlarının artmasına səbəb olub.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Müdafiə Nazirliyi Omanın ərazi sularında, Hörmüz boğazının cənub keçidində iki BƏƏ tankerinin İran raketləri ilə vurulduğunu açıqlayıb. Hücumda bir hindistanlı ekipaj üzvü həlak olub, səkkiz nəfər yaralanıb. Dənizçilik məlumatlarına görə, Hörmüz boğazından keçən tankerlərin sayı son iki ayın ən aşağı səviyyəsinə enib.

Analitiklər bildirirlər ki, bazarlarda izlənilməli ən kritik amil Hörmüz boğazından xam neft axınının davam edib-etməyəcəyidir. Tanker hərəkətində ciddi pozuntu və ya ixracda fasilə yaranacağı halda neft qiymətlərində yeni artım dalğasının müşahidə oluna biləcəyi qeyd edilir. Lakin neft daşımalarının hərbi gərginliyə baxmayaraq davam etməsi halında mövcud geosiyasi risk mükafatının zamanla azala biləcəyi də bildirilir.

Bölgədəki risklər yalnız Hörmüz boğazı ilə məhdudlaşmır. Yəməndəki husilər nəzarətlərində olan hava limanının bombalanmasından sonra Səudiyyə Ərəbistanına raket hücumları həyata keçiriblər. Bu hücumların Qırmızı dənizdəki Səudiyyə neft daşımalarına yönələcəyi halda, bölgədə xam neft axını ilə bağlı qeyri-müəyyənliklərin daha da arta biləcəyi bildirilir.

Bazarlar bu həftə açıqlanacaq ABŞ neft ehtiyatları məlumatlarını da yaxından izləyir. Analitiklərin gözləntilərinə görə, ötən həftə ABŞ xam neft ehtiyatlarında azalma qeydə alınıb, benzin və distillat yanacaq ehtiyatlarında isə artım olacağı proqnozlaşdırılır. Açıqlanacaq rəsmi məlumatların neft qiymətlərinin qısamüddətli istiqamətinə təsir göstərəcəyi gözlənilir.