Neft qiymətləri ABŞ-İran gərginliyi fonunda 4%-dən çox bahalaşıb

Neft qiymətləri ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan hərbi əməliyyatlar və Hörmüz boğazında neft daşımaları ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər səbəbindən həftənin ilk ticarət günündə 4%-dən çox artıb. Brent neftinin bir barelinin qiyməti 4,1% yüksələrək 79,14 dollara çatıb.

ABŞ Mərkəzi Qüvvələr Komandanlığı (CENTCOM) İran ərazisində bir çox hədəfə dəqiq sursatlarla yeni hava zərbələri endirildiyini açıqlayıb. İran İnqilab Keşikçiləri isə Küveyt və Bəhreyndəki ABŞ hərbi bazalarını hədəf aldıqlarını bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının kommersiya gəmi hərəkəti üçün açıq olduğunu qeyd edib. İran isə daha əvvəl təsdiqlənməmiş marşrutdan istifadə edən gəminin vurulmasından sonra boğazı bağladığını açıqlayıb.

Hörmüz boğazında gəmi hərəkətində nəzərəçarpan yavaşlama müşahidə olunub. Gəmi izləmə şirkəti Kpler-in məlumatlarına görə, bazar günü boğazdan yalnız altı gəmi keçib. Bu, son beş həftənin ən aşağı göstəricisi kimi qeydə alınıb. Boğaz müharibədən əvvəl qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən 20%-nin keçdiyi mühüm marşrut hesab olunurdu.

Həftəsonu baş verən hücumlar ötən ay imzalanan müvəqqəti ABŞ-İran razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı sualları artırıb. Sözügedən razılaşma Hörmüz boğazının yenidən açılmasını və əlavə 60 günlük danışıqlardan sonra müharibənin başa çatdırılmasını hədəfləyirdi. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin ötən cümə yayımladığı hesabata görə, razılaşmadan sonra qlobal neft tədarükü iyunda gündəlik 4,1 milyon barel artıb. Lakin hasilat hələ də müharibədən əvvəlki səviyyədən gündəlik 9,4 milyon barel aşağıdır.

Analitiklər həftəsonu artan gərginliyin qısa müddətdə həll olunmasının çətin olduğunu bildirir. Onların fikrincə, bazarlarda geosiyasi risklər yenidən qiymətlərə daxil edilməyə başlayıb. IG bazar analitiki Tony Sycamore neft qiymətlərindəki artımın investorların mövcud hadisələri kövrək atəşkəs prosesində gərginliyin yüksəlməsi kimi qiymətləndirdiyini göstərdiyini deyib. Bu yanaşmanın doğruluğunun qarşıdakı günlərdə baş verəcək hadisələrlə aydınlaşacağı bildirilib.