Dollar İran gərginliyi fonunda əsas valyutalara qarşı bahalaşdı

ABŞ və İran arasında gərginliyin artması və Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı narahatlıqlar fonunda ABŞ dolları əsas valyutalara qarşı möhkəmlənib. Həftəsonu yenilənən raket və dron hücumları enerji təchizatında fasilələr qorxusunu artırıb. Bunun nəticəsində Brent markalı xam neftin qiyməti 4.1% bahalaşaraq bir barel üçün $79.11-ə yüksəlib. Neft qiymətlərindəki bu artım inflyasiya narahatlıqlarını gücləndirib və qlobal mərkəzi bankların faiz artımlarını sürətləndirə biləcəyi ilə bağlı gözləntiləri möhkəmləndirib.

Həftənin ilk ticarət günündə dollar Yaponiya yeninə qarşı 0.2% artaraq 162.075 səviyyəsinə yüksəlib. Avro isə dollara qarşı cüzi zəifləyərək 0.1% enişlə $1.1397 səviyyəsinə düşüb. Britaniya funtu 0.2% azalaraq $1.3374 olub. Avstraliya və Yeni Zelandiya dollarları isə müvafiq olaraq 0.3% və 0.1% geriləyərək $0.6928 və $0.5757 səviyyələrinə enib. USD/TRY məzənnəsi çox cüzi, 0.01% artım göstərərək 47 Türkiyə lirəsindən bir qədər aşağı səviyyədə qalıb, avro isə 53.69 TRY səviyyəsində ticarət olunub.

Bazar analitikləri dolların son möhkəmlənməsinin əsasən enerji qiymətlərinin yüksəlməsi ilə bağlı olduğunu qeyd ediblər. Enerji xərcləri artmaqda davam edərsə, inflyasiya təzyiqləri güclənə bilər. Bu da mərkəzi bankları planlaşdırılan faiz artımlarını daha erkən həyata keçirməyə vadar edə bilər. Bazar məlumatlarına görə, ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin dekabradək iki və ya daha çox faiz artırması ehtimalı cümə günü qeydə alınan 47.6%-dən 50.9%-ə yüksəlib. ABŞ dolları indeksi 0.1% artaraq 101.13-ə çatıb və 8 iyuldan bəri ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib.

Capital Economics-in Asiya-Sakit okean bazarları üzrə rəhbəri Tomas Mathews bildirib ki, dollar tarixən geosiyasi münaqişələr zamanı bahalaşsa da, hazırkı vəziyyət fərqlidir. Onun sözlərinə görə, dollar artıq əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmlənib. Mathews qeyd edib ki, gərginlik daha da artsa belə, əlavə bahalaşma zəmanətli deyil.

Maliyyə bazarları ABŞ-da iyun ayı üzrə açıqlanacaq inflyasiya məlumatlarını diqqətlə izləyəcək. Bunlara İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPI) və İstehsalçı Qiymətləri İndeksi (PPI) göstəriciləri daxildir. Bundan başqa, Federal Ehtiyat Sisteminin sədri Kevin Warsh-un Konqresdə çıxışı gələcək pul siyasəti ilə bağlı siqnallar baxımından izlənəcək.

Bu arada, Yaponiya Bankının 2026-cı maliyyə ili üçün iqtisadi artım proqnozunu yüksəldəcəyi gözlənilir. Buna zəif yen və Sİ ilə bağlı amillərin dəstəklədiyi güclü tələb səbəb ola bilər. Bununla belə, inflyasiyanın yuxarı istiqamətli riskləri qalmaqda davam edir. Mərkəzi bank inflyasiyanın hədəfi aşması ehtimalını qiymətləndirməyə davam edəcək.