Astronomlar 25 işıq ili uzaqda həyat ola biləcək planet aşkarlayıb

Astronomlar Dünya’dan cəmi 25 işıq ili uzaqlıqda, yaşama əlverişli olma ehtimalı daşıyan yeni ekzoplanet aşkarlayıb. GJ 3378b adı verilən planet Zürafə bürcündə sönük qırmızı cırtdan ulduzun yaşayış üçün əlverişli zonasında yerləşir.

İlk dəfə 2024-cü ildə aşkarlanan GJ 3378b ilə bağlı yeni müşahidələr nəticəsində onun quruluşu haqqında daha dəqiq məlumat əldə edilib. Əvvəlcə Dünya’nın 5,26 qatı kütləyə malik olduğu düşünülən planetin əslində yalnız Dünya’nın 2,3 qatı kütləyə sahib olduğu üzə çıxıb. Bu vəziyyət GJ 3378b-nin qaz nəhəngi deyil, qayalı quruluşa malik super Dünya olması ehtimalını artırıb.

Planetin öz ulduzu ətrafında orbit dövrünün 21 gün olduğu və bu müddətdə ulduzuna görə yaşayış üçün əlverişli zonada yerləşdiyi bildirilib. GJ 3378b ev sahibi ulduzundan Dünya’nın Günəşdən aldığı şüalanmanın təxminən 90 faizini alır. Bu da uyğun temperatur şəraitinin yaranmasına imkan verə bilər. Kifayət qədər sıx atmosferi varsa, planetin səthində maye suyun mövcud ola biləcəyi qeyd edilib.

Lakin planetdə atmosferin mövcudluğu hələ təsdiqlənməyib. Qırmızı cırtdan ulduzların yaratdığı güclü ulduz küləkləri və yüksək enerjili radiasiya planetin atmosferini məhv etmək təhlükəsi daşıyır. GJ 3378b-nin ulduzunun qarşısından keçməməsi də atmosferin öyrənilməsi üçün istifadə olunan tranzit spektroskopiyası üsulunun tətbiqinə mane olur. Buna görə kəşf radial sürət üsulu ilə, planetin kütləsinin ulduzda yaratdığı kiçik yırğalanmalar və Dopler sürüşməsi ölçülərək həyata keçirilib.

Atmosferin olub-olmadığına dair qəti nəticələrin əldə edilməsi üçün NASA-nın 2040-cı illərdə buraxmağı planlaşdırdığı Habitable Worlds Observatory adlı rəsədxanaya ehtiyac var. Bu rəsədxananın GJ 3378b-nin atmosferini və yaşanabilirliyini daha ətraflı araşdıracağı gözlənilir.