Tramp Çinə dövlət səfəri edəcək
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Prezident Si Cinpinin dəvətini qəbul edərək 13 maydan 15 mayadək Çinə dövlət səfəri edəcək. Bu, vəzifədə olan ABŞ prezidentinin təxminən 9 il ərzində Çinə ilk səfəri olacaq və ticarət, texnologiya, müdafiə məsələləri üzrə gərginliyin artdığı vaxta təsadüf edir.
Trampın çərşənbə günü axşam Pekinə gəlməsi planlaşdırılır. Onun proqramına qarşılama mərasimi, cümə axşamı Si ilə ikitərəfli görüş, Səma Məbədinə səfər və dövlət ziyafəti daxildir. Onların cümə günü çay süfrəsi və işçi nahar formatında da görüşəcəyi gözlənilir. ABŞ Sini bu ilin sonlarında qəbul etməyi planlaşdırır.
Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Qo Czyakun bildirib ki, Si Tramp ilə Çin-ABŞ münasibətlərinə, qlobal sülh və inkişafa təsir edən əsas məsələlər üzrə dərin müzakirələr aparacaq. O, liderlər diplomatiyasının strateji əhəmiyyətini vurğulayıb və ABŞ ilə əməkdaşlığı genişləndirməyə, fikir ayrılıqlarını idarə etməyə hazır olduqlarını ifadə edib.
Səfər ərəfəsində Baş nazirin müavini He Lifeng 12 və 13 may tarixlərində Cənubi Koreyada ABŞ maliyyə naziri Skott Bessentlə ticarət danışıqları üçün görüşəcək. Bu danışıqlar Tramp və Si arasında əvvəlki razılaşmalardan sonra iqtisadi və ticarət məsələlərinin həllinə yönəlmiş səylərin bir hissəsidir.
Tramp və Si sonuncu dəfə oktyabr ayında Cənubi Koreyanın Busan şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı sammiti çərçivəsində görüşüblər. Trampın noyabr 2024-cü ildə yenidən seçilməsindən bəri iki lider virtual və üzbəüz formatlarda 7 dəfə əlaqə saxlayıb. Ən son Si 2026-cı ildə qarşılıqlı hörmət, dinc yanaşı yaşama və qarşılıqlı faydalı nəticələri təşviq etmək üçün əməkdaşlığa çağırıb.
Səfər ticarət və texnologiya sahəsində yenilənmiş gərginlik fonunda baş tutur. ABŞ bu yaxınlarda İran ordusuna dəstək verməkdə ittiham olunan 9 Çin şirkəti və fiziki şəxsinə sanksiya tətbiq edib. Çin isə ABŞ-ın Çin neft emalı zavodlarına qarşı sanksiyalarına cavab olaraq “bloklama qaydaları”nı işə salıb. İran, Tayvan, Sİ, nüvə silahları və kritik minerallarla yanaşı, Tramp və Sinin görüşlərində əsas mövzulardan biri olacaq.
Çin ABŞ-ın birtərəfli sanksiyalarına qarşı çıxır və Çin bizneslərinin qanuni hüquqlarını qoruyacağını vəd edib. Pekin İranda müharibəyə son qoymaq üçün dialoqu təşviq etməklə bağlı ardıcıl mövqeyini qoruyur.
Çin və ABŞ münasibətlərində ehtiyatlı nikbinlik müşahidə olunur. Bu, transmilli narkotik qaçaqmalçılığı şəbəkəsinin ləğvi üçün birgə hüquq-mühafizə əməkdaşlığı ilə də diqqət çəkir. Hər iki ölkənin səlahiyyətli qurumları 5 şübhəlini həbs edib və müxtəlif narkotik maddələr müsadirə edib. Bu, narkotiklərlə bağlı cinayətlərə qarşı birgə mübarizə səylərini nümayiş etdirib.
Tramp və Sinin bu həftəki müzakirələri 2026-cı il ərzində daha yüksək səviyyəli təmaslara zəmin yarada bilər. Buraya Sinin dekabr ayında Mayamidə keçiriləcək 20-lər Qrupu sammiti çərçivəsində ABŞ-a gözlənilən səfəri də daxildir. Çin 2026-cı ili bir sıra mühüm görüşlər vasitəsilə Çin-ABŞ münasibətlərinin irəlilədilməsi üçün əhəmiyyətli il kimi xarakterizə edir.