AI ETF-lərinə böyük axın: sürətli qazanc və yüksək risklər

Süni intellekt (AI) bazarda investisiya marağının mərkəzinə çevrilib və pərakəndə sərmayəçilər tematik ETF-lərə axışır. Bu fondlar investorlara texnologiya trendlərinə birbaşa mərc etməyə imkan verir.

Amma mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, qazanc sürətli olduğu qədər itki də sürətli ola bilər.

Son günlər Nasdaq indeksi ardıcıl üçüncü itki sessiyasını keçirərək, aprel enişindən bəri ilk dəfə 50 günlük hərəkətli ortalamanın altına yaxınlaşıb.

ETF Action şirkətinin təsisçi ortağı Mayk Eykins CNBC-yə bildirib ki, tematik ETF-lərin performansı böyük fərqlilik göstərir: “Bu il ən yaxşı ETF 150%-dən çox artıb, amma eyni zamanda 10% aşağı düşənlər də var.”

AI Tematikasına Böyük Axın

Tematik ETF-lərin xüsusiyyəti onları müəyyən trendlərə — süni intellekt, kvant hesablama, təmiz enerji və müdafiə texnologiyaları kimi sahələrə yönəltməkdir. ETF Action məlumatına görə, təkcə “pozucu texnologiyalar” kateqoriyasında bu il təxminən 20 milyard dollar vəsait axını olub, bunun 15 milyardı AI adını daşıyan fondlara yönəlib.

Bu axın bəzi fondların aktivlərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb:

• AIQ — Global X Artificial Intelligence & Technology ETF: 7 milyard dollarlıq aktiv, bu il 3 milyard dollarlıq net axın. Əsas portfel: AMD, Alphabet, Samsung, Tesla, Alibaba.
  
• BOTZ — Global X Robotics & AI ETF: 3 milyard dollarlıq aktiv. Əsas portfel: Nvidia, ABB, Fanuc, Intuitive Surgical, Keyence.
  

Performansda Böyük Fərqlər

Eykins qeyd edib ki, AI yönümlü 18 ETF arasında bu il performans fərqi 60%-dir. Yəni oxşar tematikaya sahib fondlar belə tamamilə fərqli nəticə verə bilər.

ETF Bazarı Rekord Səviyyədə

2025-ci ilin ilk doqquz ayında təxminən 800 yeni ETF təqdim olunub. Hazırda ABŞ-da 4 300-dən çox ETF mövcuddur ki, bu da fərdi səhmlərin sayını keçir. Eykins ETF bazarının genişlənməsini “ümumilikdə müsbət” qiymətləndirir, amma daha çox imkanın daha çox risk demək olduğunu vurğulayır.

Bəzi temalar, məsələn, bulud texnologiyaları və növbəti nəsil bağlantılar, zamanla diqqətini itirir. Əsas şirkətlər böyüyüb geniş indekslərə keçdikcə, həmin ETF-lərə axın azalır. Eykins bunu “temanın həyat dövrü” adlandırır.

Bazarın Ümumi Durumu və Investor Tövsiyəsi

Texnoloji səhmlərdəki son enişə baxmayaraq, Nasdaq hələ də rekord zirvədən 5%-dən az aşağıdadır və pandemiya minimumundan bəri təxminən 250% artıb. Eykins bildirir ki, tematik investisiyalar yalnız nəyin alındığını anlayan və qısa müddətli volatilliyəyə dözümlü investorlar üçün uyğundur.

O həmçinin əlavə edib: “Temalar çox sürətlə artıb-azala bilər. Qısa müddətdə əldə edilən böyük qazancı nəzərə alaraq, portfeldə payı tam bağlamadan, bir hissəsini mənfəət üçün çıxarmaq ağıllı addım ola bilər.”