Alüminium qiymətləri 4 ilin zirvəsində

Qlobal bazarlarda alüminiumun qiyməti 2026-cı ilin mart ayında təxminən 10% artaraq 3 500 dollar/tondan yuxarı qalxıb və son 4 ilin maksimumuna çatıb.

Qiymət artımının əsas səbəbi İran müharibəsi fonunda Strait of Hormuz marşrutunun faktiki bloklanması və Körfəz regionundan tədarükün ciddi şəkildə pozulmasıdır.

Təchizat böhranı dərinləşir

Analitiklərin məlumatına görə, Hormuz boğazı vasitəsilə hər il təxminən 5 milyon ton alüminium və xammal daşınır. Bu marşrut xüsusilə Bəhreyn, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ istehsalçıları üçün kritikdir, çünki qlobal alüminium istehsalının təxminən 9%-i bu regionun payına düşür

Xüsusilə Qətərdə fəaliyyət göstərən Qatalum zavodu enerji (LNG) təchizatında problemlər səbəbindən istehsalı azaltmaq və ya dayandırmaq riski ilə üzləşib.

Eyni zamanda xammal axınında da problemlər yaranıb. Məsələn, böyük həcmli boksit daşıyan gəmilər alternativ marşrutlara yönləndirilir, bu isə logistik xərcləri artırır və gecikmələr yaradır.

Bazar siqnalları: kəskin sıxılma

Asiya bazarlarında alüminium üçün fiziki premiumlar 11 ilin maksimumuna yüksəlib. London Metal Birjasında (LME) isə backwardation vəziyyəti müşahidə olunur ki, bu da bazarda qısamüddətli təklif çatışmazlığını göstərir.

Enerji təchizatında problemlər və xüsusilə QatarEnergy tərəfindən edilən kəsintilər bu vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

Qlobal təsirlər

Mütəxəssislər bildirirlər ki, Çin istehsalı artıq 45 milyon ton limitinə yaxın olduğu üçün bazara əlavə təklif verə bilmir. ABŞ və Avropada fiziki çatışmazlıq riski artır. Əgər böhran 4-5 həftə davam edərsə, qiymətlər 4 000 dollar/tona çata bilər

Bəzi iri istehsalçılar, o cümlədən Rio Tinto, artıq bəzi bazarlarda satış danışıqlarını dayandırıb.

Sənaye üçün zərbə

Alüminium qiymətlərindəki bu artım avtomobil, aviasiya və tikinti sektorlarına birbaşa təsir edir. Bu sahələr artıq enerji və xammal bahalaşması səbəbindən əlavə təzyiqlə üzləşir.

Bu proses neft və LNG bazarındakı şoklarla birlikdə qlobal sənaye istehsalında yeni inflyasiya dalğası yarada bilər.