Qlobal bazarlarda “təhlükəsiz liman” dalğası nədir

portfel.az xəbər verir ki, Yaxın Şərqdə müharibənin genişlənməsi, ABŞ tarif siyasəti ilə bağlı qeyri-müəyyənlik və qlobal makroiqtisadi risklərin artması investorları təhlükəsiz aktivlərə kütləvi şəkildə yönəldib.

Analitiklərin fikrincə, investorlar son illərin ən güclü “riskdən qaçış” dalğalarından birini yaşayır. Bu prosesdən ən çox faydalanan aktivlər arasında qızıl, ABŞ dövlət istiqrazları, İsveçrə frankı və ABŞ dolları ön plana çıxır.

Son aylarda qızıl qiymətləri xüsusilə diqqət çəkir. Metalın qiyməti unsiya üçün 5 min dolları keçərək rekord səviyyələrə yaxınlaşıb. Ekspertlər qızılın bu onillikdə artıq 240 faizdən çox bahalaşdığını qeyd edirlər. Bəzi analitiklər isə geosiyasi gərginlik, yüksək inflyasiya və dövlət borclarının artması fonunda qiymətin 6 min dollara qədər yüksələ biləcəyini istisna etmirlər.

Bazar iştirakçıları üçün əsas narahatlıq mənbəyi Yaxın Şərqdə genişlənən münaqişədir. Xüsusilə Hormuz boğazı ətrafındakı vəziyyət diqqətlə izlənilir. Bu strateji marşrut vasitəsilə dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan neftin təxminən dörddə biri nəql olunur. Analitiklər xəbərdarlıq edir ki, bu marşrutda ciddi fasilə yaranarsa, qlobal bazarlar daha kəskin sarsıntı ilə üzləşə bilər.

Risklərin artması fonunda investorlar səhmlərdən çıxaraq müdafiə xarakterli aktivlərə yönəlirlər. ABŞ dolları əsas valyutalara qarşı möhkəmlənib, İsveçrə frankı isə ənənəvi təhlükəsiz valyuta kimi yenidən diqqət mərkəzinə düşüb. Eyni zamanda qısamüddətli ABŞ dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi 2022-ci ildən bəri ən aşağı səviyyələrdən birinə enib ki, bu da təhlükəsiz aktivlərə tələbatın gücləndiyini göstərir.

Analitiklər həmçinin qeyd edirlər ki, bazarda mühüm struktur dəyişiklik baş verir. Əvvəllər investorlar təhlükəsiz aktiv kimi qızıl və istiqrazlar arasında seçim edirdilər, lakin indi bu iki alət bir-birini tamamlayan aktivlər kimi qiymətləndirilir. İstiqrazlar iqtisadi yavaşlama risklərinə qarşı likvidlik və gəlirlik təmin etdiyi halda, qızıl daha çox maliyyə sisteminə və siyasətə olan etimadın azalmasına qarşı qorunma vasitəsi kimi qəbul edilir.

Bundan əlavə, ABŞ-ın tarif siyasəti də bazarlarda əlavə qeyri-müəyyənlik yaradır. Analitiklər geosiyasi risklərin uzun müddət davam edə biləcəyini bildirərək investorları səhmlərdə sürətli “dipdən alış” strategiyasına qarşı ehtiyatlı olmağa çağırırlar.

Ekspertlərin fikrincə, müharibənin iqtisadi təsiri daha aydın görünənə qədər müdafiə strategiyası investorların əsas seçim olaraq qalacaq: qızıl etimad üçün, ABŞ istiqrazları likvidlik üçün, dollar isə qlobal maliyyə sisteminə güvənin simvolu kimi.