Tesla və Rivian analizi
Tesla və Rivian 2025-ci ildə elektrikli nəqliyyat vasitələri (EV) bazarında fərqli dinamikalar nümayiş etdirib. Tesla ili təxminən 13% yüksəlişlə tamamlayaraq daha sabit, lakin yetkin bir oyunçu kimi qiymətləndirilib. Rivian isə yüksək dəyişkənlik fonunda daha sürətli gəlir artımı göstərib və analitiklərin fikrincə, riskli, lakin potensiallı bir erkən mərhələ şirkəti olaraq qalıb.
Tesla noyabrın son həftəsində əlavə 7.3% yüksəlişlə diqqət çəkib və buna baxmayaraq, 2024-cü ilin dekabrında qeydə alınmış tarixi maksimumdan 10%-dən çox geri çəkilib. Şirkət Q3 2025-də gəlirlərini illik müqayisədə 12% artıraraq 28.1 mlrd. dollara çatdırdığını açıqlayıb, lakin səhm başına mənfəət (EPS) 0.50 dollarla gözləntilərin altında qalıb. Xalis mənfəətin illik müqayisədə 37% azalması fonda təsir etsə də, bir sıra əsas analitiklər qiymət hədəflərini 315–475 dollar intervalında saxlayıb və robotaksi biznesi ilə süni intellekt inteqrasiyasını əsas müsbət katalizator kimi göstəriblər. Bu qiymətləndirmələr TipRanks və Yahoo Finance kimi mənbələrdə də əks olunub.
Rivian öz növbəsində 2025-ci ilin üçüncü rübündə gəlirlərini 78% artıraraq 1.56 mlrd. dollara çatdırdığını bildirmişdi. Şirkət 13,201 ədədlik çatdırılma ilə proqnozları üstələyib, lakin EPS nəticəsi -0.96 dollarla gözləntiləri qarşılamayıb. Tariflər, vergi güzəştləri və xərc strukturu şirkətin hələ də zərər etməsinə səbəb olsa da, Rivian 2026-cı ildə daha sərfəli R2 SUV modelinin bazara çıxarılmasını əsas dönüş nöqtəsi kimi vurğulayıb. Analitiklər Rivian-ı spekulyativ, lakin potensialı yüksək bir emissiya kimi qiymətləndirirlər; qiymət hədəfləri əsasən 14–25 dollar arasında dəyişir. Bu mövqelər StocksToTrade və Nasdaq analitik icmallarında geniş yer alıb.
Bazara ümumi baxış göstərir ki, Tesla daha yetkin və diversifikasiya olunmuş biznes modeli ilə EV sektorunda birmənalı lider sayılır. Şirkətin yüksək qiymətləndirməsi onu mənfəət göstəricilərindəki zəifliklərə və makroiqtisadi dalğalanmalara həssas edir. Rivian isə daha aşağı dəyərləndirmə səviyyəsi, yüksək xərcləri və davam edən nağd pul yanması səbəbilə riskli kateqoriyada yer alır. Buna baxmayaraq, analitiklər R2 modelinin uğurlu istehsal artımının və xərclərə nəzarətin şirkətin təklif etdiyi əsas katalizatorlar olduğunu vurğulayırlar. EV bazarı üzrə uzunmüddətli proqnozlar 2030-cu ilə qədər illik orta hesabla 32% artım göstərə biləcəyini nümayiş etdirir və bu, hər iki şirkəti investor portfellərində aktual saxlayır.
Sektorun ümumi mənzərəsi göstərir ki, Tesla daha stabil və oturuşmuş gəlir modeli ilə seçilir, Rivian isə hələ də inkişaf mərhələsində olan, lakin uğur qazandığı halda əhəmiyyətli yüksəliş potensialı vəd edən bir şirkət kimi dəyərləndirilir.