Avropa İttifaqı AliExpress-i 550 milyon avro cərimələdi

Avropa İttifaqı Alibaba Group-a məxsus AliExpress platformasına rekord məbləğdə, 550 milyon avro (629 milyon dollar) cərimə tətbiq edib. Cəza AliExpress-in öz platformasında qanunsuz, təhlükəli və saxta məhsulların satışının qarşısını effektiv ala bilməməsi səbəbindən verilib.

Bu cərimə Aİ-nin Rəqəmsal Xidmətlər Aktı (DSA) çərçivəsində tətbiq edilmiş ən böyük cəza hesab olunur. Bu yeni qanunvericilik iri rəqəmsal platformaların zərərli məzmuna görə məsuliyyətini artırmağı hədəfləyir. Avropa Komissiyası AliExpress-i qanunsuz mallarla bağlı riskləri qiymətləndirmək və azaltmaq üzrə əsas DSA öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə ittiham edib.

Tənzimləyici qurum AliExpress-ə bu problemlərin həlli üçün 20 oktyabradək təkliflər təqdim etmək vaxtı verib. Qurum xəbərdarlıq edib ki, yetərsiz tədbirlər dekabrda planlaşdırılan baxış zamanı əlavə sanksiyalara səbəb ola bilər.

Avropa İttifaqının rəqəmsal məsələlər üzrə rəhbəri Henna Virkkunen bunun istehlakçılar üçün yaratdığı riski və qaydalara əməl etməyən şirkətlərə verdiyi ədalətsiz rəqabət üstünlüyünü vurğulayıb. O qeyd edib ki, ötən il AliExpress-in Avropada 193 milyon istifadəçisi olub. Bu göstərici rəqibləri Shein-in 156 milyon, Temu-nun isə 130 milyon istifadəçi bazasını üstələyib. Temu artıq DSA çərçivəsində cərimələnib, Shein ilə bağlı araşdırmalar isə davam edir.

Komissiya müəyyən edib ki, AliExpress qanunsuz məhsulları aşkar edib silmək üçün kifayət qədər əməkdaşının olub-olmadığını yetərincə qiymətləndirməyib. Platforma həmçinin məhsulların silinməsi sisteminin effektivliyini həddən artıq yüksək qiymətləndirib. Onun tövsiyə və reklam alqoritmlərinin qanunsuz məhsulların yayılmasını təşviq etdiyi müəyyən olunub. Platforma qanunsuz malların yenidən görünməsinin qarşısını almaq üçün yalnız bir kəmiyyət göstəricisinə əsaslanıb və bu metod yetərsiz sayılıb.

Tənzimləyici qurum platformada həftələrlə qalan saxta mallardan təhlükəli oyuncaqlara və riskli kosmetik məhsullara qədər davamlı problemləri vurğulayıb. İcra mexanizmi də səmərəsiz olub və cəzalandırılmış satıcıların qanunsuz məhsulları təklif etməyə davam etməsinə imkan yaradıb. AliExpress-in saxta məhsul satışını məhdudlaşdırmaq üçün tətbiq etdiyi məcburi “brend icazəsi” sistemi də effektiv sayılmayıb. Bu sistemin saxta məhsul satıcıları tərəfindən asanlıqla yan keçildiyi və kadr çatışmazlığı səbəbindən zəiflədiyi bildirilib.

Rəqəmsal Xidmətlər Aktı yeni olsa da, Komissiya onun müddəalarını AliExpress-ə qarşı mümkün cəzanı azaldan yüngülləşdirici amil kimi qiymətləndirib. Əks halda, cərimə daha yüksək ola bilərdi.

Bu cərimə DSA çərçivəsində əvvəlki cəzaları geridə qoyur. Onların arasında İlon Maskın sosial media platforması X-ə ötən ilin dekabrında tətbiq edilmiş 120 milyon avro cərimə və Temu-ya bu ilin mayında verilmiş 200 milyon avro cərimə var.

Ötən ilin iyununda AliExpress platformasında qanunsuz və pornoqrafik materiallara qarşı tədbirlər görməyə razılaşaraq cərimədən yayınmışdı. Şirkət tələblərə əməl etməyəcəyi halda qlobal illik gəlirinin 6%-dək cərimə ilə üzləşə biləcəyini qəbul etmişdi. Alibaba son cərimə ilə bağlı hələlik şərh verməyib.