Brent markalı neftin qiyməti 84 dollara yaxınlaşıb

4 mart 2026-cı il tarixində neft qiymətləri yüksəlişini davam etdirib. Brent markalı xam neft 81 dollar/barel səviyyəsini aşaraq 84 dollara yaxınlaşıb, WTI isə 75 dolları keçib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazından keçən tanker daşımaları üçün sığorta zəmanəti və mümkün hərbi müşayiət planlarını açıqlaması bazar narahatlıqlarını azaltmağa kifayət etməyib.

Brent nefti gün ərzində təxminən 3% bahalaşaraq 83 dollar/barel səviyyəsinə yüksəlib. Hörmüz boğazında tanker hərəkətinin dördüncü gündür dayanması fonunda son üç gündə qiymətlər ümumilikdə 16% artıb.

WTI markalı neft isə 2% yüksələrək 73–75 dollar/barel aralığında ticarət olunub. Bu, son dörd ildə qeydə alınan ən böyük iki günlük sıçrayışlardan biri hesab olunur və təxminən 11%-lik artımı əhatə edir.

ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Maliyyə Korporasiyasının (DFC) tanker daşımaları üçün sığorta təminatı təqdim edəcəyi, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin isə zəruri hallarda tankerləri müşayiət edə biləcəyi bildirilib. Lakin İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun təhdidləri davam edir.

Məlumatlara görə indiyədək beş tanker zərər görüb, təxminən 150 gəmi isə təhlükəsizlik səbəbindən lövbərdə gözləyir.

Eyni zamanda İraq hasilatı gündəlik 1,5 milyon barel azaldıb ki, bu da ölkənin istehsal gücünün təxminən yarısına bərabərdir. Qlobal neft və LNG ticarətinin təxminən 20%-i Hörmüz boğazından keçdiyi üçün alternativ marşrutların imkanları məhduddur. Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-nin alternativ boru kəmərləri birlikdə təxminən 2–3 milyon barel/gün həcmində daşınmanı təmin edə bilir.

Analitiklər bildirirlər ki, boğazın uzun müddət bağlı qalması neftin qiymətini 100–130 dollar/barel aralığına yüksəldə bilər. Yaxın Şərqdə yeni hücumların baş verməsi də qiymətlərə əlavə risk mükafatı əlavə edir.

Supertanker daşımalarının tarifləri rekord səviyyəyə yüksəlib. Enerji bazarındakı gərginlik qlobal istehlakçılar üçün yanacaq qiymətlərinin artmasına səbəb olur və yaxın müddətdə vəziyyətin sabitləşəcəyinə dair aydın siqnallar yoxdur.