Neft qiymətləri müharibə öncəsi səviyyələrə düşüb

Neft qiymətləri Hörmüz boğazında tanker hərəkətinin yenidən sürətlənməsi və Yaxın Şərqdən təklif artımı gözləntiləri fonunda müharibədən əvvəlki səviyyələrə düşüb. Analitiklər İran neftinin bazara qayıtması ilə qiymətlərin qarşıdakı rübdə azalma meylini davam etdirə biləcəyini proqnozlaşdırır.

Avqust fyuçersli Brent neftinin barel qiyməti 1,65 faiz azalaraq 72,52 dollara enib. ABŞ Qərbi Texas (WTI) xam nefti isə 1,45 faiz itki ilə 69,32 dollardan alınıb-satılıb. Hər iki müqavilə 27 fevraldan bəri ən aşağı səviyyələri test edib. Avqust fyuçersli Brent müqaviləsinin sentyabr fyuçersli müqavilədən aşağı qiymətlə alınıb-satılması bazarda qısamüddətli təklifin güclü olduğunu göstərib.

ABŞ energetika naziri Kris Rayt Hörmüz boğazından son 24 saatda 20 milyon bareldən çox neft keçdiyini bildirib. O, daşımaların müharibə öncəsi səviyyələrə böyük ölçüdə yaxınlaşdığını ifadə edib. Boğazda minaların təmizlənməsi işlərinin bir neçə həftə çəkə biləcəyi, lakin neft axınının davam edəcəyi bildirilib.

Qiymətlərin azalmasında Yaxın Şərqdən artan təkliflə yanaşı, İranın ABŞ sanksiyalarındakı müvəqqəti yumşalmadan istifadə edərək neft ixracını artırmağa hazırlaşması da təsirli olub. Ötən həftə əldə olunan ilkin razılaşmadan sonra Hörmüz boğazı ticarət gəmilərinin hərəkətinə açılıb. Tərəflər nüvə proqramı başda olmaqla daha geniş məsələləri müzakirə etmək üçün 60 günlük danışıqlar prosesini davam etdirir.

Oman rəhbərliyi Hörmüz boğazındakı sıxlığı azaltmaq məqsədilə tankerlər üçün müvəqqəti dəniz dəhlizləri yaradıb. Beynəlxalq Dənizçilik Təşkilatı ilə Oman rəsmiləri tanker hərəkətlərini koordinasiya edir. Qətərin Baş naziri də boğazın idarə olunması ilə bağlı İran, İraq və Körfəz ölkələri ilə danışıqlara başlamaq üçün Omanda təmaslar aparıb.

Macquarie analitikləri təchizat zəncirlərinin sürətlə normala dönməsi və Hörmüz boğazının tam açılması ilə neft qiymətlərinin müharibə öncəsi səviyyələrə yaxınlaşacağını ehtimal edir. Bank üçüncü rübdə Brent neftinin orta hesabla 67 dollar, WTI-nin isə 62 dollar səviyyəsində alınıb-satılacağını proqnozlaşdırır. Bu proqnozlar ikinci rübdə müvafiq olaraq 94 dollar və 87 dollar olan orta göstəricilərdən xeyli aşağıdır.

ABŞ Enerji İnformasiya İdarəsi (EIA) ölkənin xam neft ehtiyatlarının ötən həftə 1984-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə endiyini açıqlayıb. Lakin investorlar təklif tərəfindəki sıxlaşmadan daha çox Hörmüz boğazında normallaşan tanker hərəkətinə və Yaxın Şərqdən artan neft təklifinə fokuslanıblar. Buna görə ehtiyat məlumatları qiymətlərə nəzərəçarpan təsir göstərməyib.