Neftin qiyməti qalxmağa davam edir - 120 dolları keçə bilər!

Xarici KİV-ə istinadən portfel.az xəbər verir ki, Yaxın Şərqdə müharibənin kəskinləşməsi fonunda dünya bazarlarında neft qiymətləri sürətlə yüksələrək son illərin ən böyük sıçrayışlarından birini göstərib.

Son ticarət sessiyasında WTI markalı neftin fyuçersləri bir barel üçün 108,58 dollara qədər yüksəlib və bu, təxminən 19 faizlik gündəlik artım deməkdir. Analitiklər qeyd edirlər ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının davam etməsi qlobal enerji təchizatının əsas marşrutlarından biri olan Hormuz boğazında ciddi pozuntular yaradıb.

Məlumata görə dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan neftin təxminən 20 faizi bu strateji marşrut vasitəsilə nəql olunur. Boğazda yaranan gərginlik bazarlarda ciddi təchizat riski yaradaraq qiymətlərin sürətlə artmasına səbəb olub.

Son bir ay ərzində neft qiymətləri təxminən 69 faiz yüksəlib ki, bu da Körfəz müharibəsi dövründən bəri ən sürətli aylıq artımlardan biri kimi qiymətləndirilir.

Qiymətlərin artmasına səbəb olan əsas faktorlar arasında İranın enerji infrastrukturu obyektlərinə endirilən çoxsaylı zərbələr də göstərilir. Məlumatlara görə, hərbi əməliyyatlar nəticəsində İranın neft infrastrukturu ciddi zərər görüb və ölkədə ölənlərin sayı 1200 nəfəri keçib.

Digər tərəfdən Çin regionun ən böyük enerji alıcılarından biri kimi Tehranla diplomatik təmasları davam etdirir və LNG daşımalarının təhlükəsiz keçidini təmin etməyə çalışır.

Vaşinqton isə enerji şokunun müttəfiq iqtisadiyyatlara təsirini azaltmaq üçün müəyyən addımlar atıb. ABŞ Hindistana əlavə neft idxal tarifləri üzrə 30 günlük güzəşt verib. Analitiklər bildirirlər ki, bu qərar Asiya bazarlarında enerji tələbatına təsirləri azaltmaq məqsədi daşıyır.

Neft qiymətlərindəki bu sıçrayış ilin əvvəlində verilmiş bir çox proqnozları da alt-üst edib. JPMorgan və Goldman Sachs kimi iri investisiya bankları 2026-cı il üçün neft qiymətlərinin 60 dollar ətrafında olacağını proqnozlaşdırmışdı. Hazırkı qiymətlər isə həmin proqnozlardan demək olar ki, iki dəfə yüksəkdir.

Analitiklərin fikrincə bazar indi iki mümkün ssenarini qiymətləndirir. Əgər yaxın günlərdə atəşkəslə bağlı ciddi danışıqlar başlasa, qiymətlər qısa müddətdə 5-10 faiz geriləyə bilər. Lakin hərbi əməliyyatlar genişlənərsə, neftin daha da bahalaşması ehtimalı yüksək olaraq qalır.