Rekord neft ehtiyatı buraxılışı müzakirə edilir

Qlobal neft bazarında qiymətlər kəskin dalğalanıb. Buna səbəb International Energy Agency (IEA) tərəfindən tarixdə ən böyük strateji neft ehtiyatı buraxılışının müzakirə olunduğuna dair xəbərlər olub.

Agentlik İran müharibəsi və Hörmüz boğazında yaranan tədarük problemlərinin təsirini azaltmaq üçün 2022-ci ildə Ukrayna müharibəsi zamanı buraxılmış 182 milyon bareldən daha böyük həcmdə ehtiyatın bazara çıxarılmasını təklif edir.

Bazar reaksiyası

Xəbər yayıldıqdan sonra neft qiymətlərində kəskin dəyişiklik müşahidə olunub.

Brent crude əvvəlcə 3,7% yüksəlsə də, daha sonra geriləyərək təxminən 87 dollar/barel səviyyəsində qərarlaşıb və gün ərzində təxminən 2% ucuzlaşıb.

WTI crude isə 83–84 dollar/barel aralığında ticarət olunub.

Qiymətlər bundan əvvəl münaqişənin ən gərgin mərhələsində 100 dollar/barel səviyyəsini keçmişdi.

Ehtiyatların həcmi

IEA-nın 32 üzv ölkəsi bu məsələni 11 mart tarixində müzakirə edir. Qərar üzv ölkələrdən heç birinin etiraz etmədiyi halda qüvvəyə minə bilər.

Agentliyin nəzarətində olan strateji ehtiyatların ümumi həcmi təxminən:

• 1,2 milyard barel dövlət ehtiyatı
• 600 milyon barel sənaye ehtiyatı təşkil edir.

Tarixi təcrübə

Belə ehtiyat buraxılışları qısamüddətli dövrdə bazarda volatilliyi artırsa da, uzunmüddətli perspektivdə qiymətlərin sabitləşməsinə kömək edə bilər. Məsələn, 2022-ci ildə Ukrayna müharibəsi zamanı həyata keçirilən rekord ehtiyat buraxılışı ilkin mərhələdə qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olsa da, sonradan bazarın sabitləşməsinə kömək etmişdi.

Bununla belə ekspertlər bildirirlər ki, Hörmüz boğazında blokada davam edərsə, bazarda risk premiumu qalacaq və qiymətlər yenidən yüksələ bilər.