ABŞ-dan İsveçrəyə 200 Milyard Dollar İnvestisiya və Tarif Endirimi

ABŞ və İsveçrə arasında əldə olunmuş ticarət razılaşması çərçivəsində Vaşinqton İsveçrə idxal məhsullarına tətbiq olunan tarifləri 39%-dən 15%-ə endirəcək, İsveçrə şirkətləri isə 2028-ci ilədək ABŞ-a 200 milyard dollar investisiya qoymağı öhdələrinə götürüblər.

Açıqlamaya görə razılaşma Lixtenşteyni də əhatə edir və 2026-cı ilin birinci rübünə qədər yekunlaşdırılması gözlənilir. Ağ Evdən verilən açıqlamada ABŞ Ticarət Nümayəndəsi Jamieson Greer razılaşmanı “uzunmüddətli ticarət maneələrini aradan qaldıran və ABŞ məhsulları üçün yeni bazarlar açan bir addım” olaraq qiymətləndirib.

Greer “farmasevtika və digər strateji sektorlarda böyük İsveçrə investisiyalarının defisiti azaltmağa kömək edəcəyini” vurğulayıb və bunun ABŞ üzrə minlərlə iş yeri yaradacağını bildirib. Ağ Ev açıqlayıb ki, 200 milyard dollar investisiyanın ən azı 67 milyardı 2026-cı ildə reallaşdırılacaq.

İnvestisiyalara Roche-dan 50 milyard dollar, Novartis-dən 23 milyard dollar, həmçinin mühəndislik qrupu ABB və dəmiryolu avadanlıqları istehsalçısı Stadler tərəfindən verilmiş öhdəliklər daxildir. İsveçrə investisiyaları ABŞ-da farmasevtika, tibbi cihazlar, aerokosmik və qızıl istehsalını hədəfləyir.

İsveçrə İqtisadiyyat naziri Guy Parmelin Reuters-ə açıqlamasında bildirib: “Bu razılaşma İsveçrəni Avropa İttifaqı ilə eyni səviyyəyə qoyur və tarif səviyyəsini 39%-dən 15%-ə endirir.” Razılaşma İsveçrə ixracının təxminən 40%-inə təsir edir.

İsveçrənin Dövlət İqtisadiyyat Katibliyinin direktoru Helene Budliger Artieda bildirib ki, aşağı tarif səviyyəsi ABŞ gömrük sistemindəki tənzimləmələrdən asılı olaraq “günlər, həftələr ərzində” tətbiq oluna bilər.

Razılaşma İsveçrə farmasevtika istehsalçıları üçün 15% tarif həddi təmin edir və ABŞ Prezidentinin gələcəkdə tətbiq edə biləcəyi bəzi patentli dərmanlarda 100%-ə çata biləcək Section 232 milli təhlükəsizlik ödənişlərinin təsirini məhdudlaşdırır. Parmelin qeyd edib ki, 15% tarif limiti gələcək Section 232 ödənişlərinə, o cümlədən yarımkeçiricilərə də şamil olunacaq və beləliklə əsas sektorlar Avropa İttifaqındakı rəqibləri ilə eyni şəraitdə fəaliyyət göstərəcək.

İsveçrə hökumətinin açıqlamasında bildirilir ki, tarif razılaşması ABŞ-dan idxal olunan sənaye məhsulları, balıq və dəniz məhsulları, həmçinin İsveçrənin “həssas saymadığı” bəzi kənd təsərrüfatı məhsullarında tarifləri də azaldacaq.

Ağ Ev eyni zamanda İsveçrənin ABŞ avtomobil təhlükəsizlik standartlarını tanıyacağını açıqlayıb, bu da prezident Trump-ın Avropa ölkələrinin ABŞ istehsalı avtomobilləri az alması ilə bağlı narahatlıqlarına cavabdır.

İsveçrə sənaye qrupları razılaşmanı alqışlayıb. Swissmechanic-in prezidenti Nicola Tettamanti bildirib: “1 avqustdan bəri 39% tarifə tabe olan sənaye sektoru üçün bu yaxşı xəbərdir. İlk dəfə ABŞ bazarında Avropa rəqiblərimizlə eyni şərtlərə sahibik.”

Swissmechanic kiçik və orta sahibkarlığı təmsil edir. ABŞ Statistika Bürosunun məlumatına görə, İsveçrə ötən il ABŞ-la 38,3 milyard dollar həcmində ticarət artığı qeydə alıb. 2025-ci ilin iyuluna qədər bu artım 55,7 milyard dollara çatıb, əsasən ABŞ-ın İsveçrə məhsullarının idxalının sürətlənməsi ilə bağlıdır.