ABŞ birjaları İran zərbələri fonunda düşdü
Xarici mənbələrə istinadən portfel.az xəbər verir ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı koordinasiyalı zərbələri fonunda neft qiymətlərinin kəskin bahalaşması və inflyasiya ilə bağlı narahatlıqların yenidən güclənməsi ABŞ fond bazarlarında sərt enişə səbəb olub. İnvestorlar riskli aktivlərdən çıxaraq qızıl və ABŞ dolları kimi ənənəvi təhlükəsiz limanlara yönəlib.
Ticarət yenidən başlayarkən Dow, S&P 500 və Nasdaq indeksləri üzrə fyuçerslər geriləyib ki, bu da əsas sessiyada genişmiqyaslı satış dalğasının gözlənildiyini göstərir.
Aviaşirkət və turizm sektorunun səhmləri artan yanacaq xərcləri və marşrutların pozulması riskləri səbəbindən təzyiq altına düşüb. Enerji və müdafiə sənayesi şirkətləri isə azsaylı artım göstərən sektorlar sırasında yer alıb.
Asiya və Avropa fond bazarları da aşağı səviyyədə açılıb. Bu, münaqişənin uzana və qlobal iqtisadi artıma mənfi təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqların gücləndiyini nümayiş etdirir.
Erkən ticarət saatlarında Brent markalı xam neftin qiyməti demək olar ki, ikirəqəmli faiz artımı göstərib. Həm Brent, həm də WTI markalı neft İran və potensial olaraq digər Körfəz istehsalçılarından tədarükün pozula biləcəyi ehtimalları fonunda kəskin bahalaşıb.
Diqqət mərkəzində olan əsas nöqtə Hörmüz boğazıdır. Müharibə riski sığortasının bahalaşması və bəzi daşıyıcıların reysləri dayandırması səbəbindən tanker hərəkəti əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Əgər pozuntular davamlı olarsa, qiymətlərin 100–120 dollar aralığına yüksəlməsi riski artır.
Enerji xərclərinin artması inflyasiyanın yenidən sürətlənməsi təhlükəsini yaradır. Bu isə inflyasiyanın mərkəzi bankların hədəflərinə yaxınlaşdığı bir dövrdə baş verir və Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasətini daha da mürəkkəbləşdirə bilər.
Təhlükəsiz limanlara yönəliş və siyasət fonu
İnvestorlar “öncə təhlükəsizlik” strategiyasına keçərək qızıla, ABŞ dollarına və qismən İsveçrə frankına tələbi artırıblar. ABŞ xəzinə istiqrazları isə əvvəlki böhranlarla müqayisədə daha qarışıq reaksiya göstərib.
Analitiklər bildirirlər ki, davamlı neft şoku mərkəzi bankları yenidən alovlanan inflyasiya ilə mübarizə və zəifləyən iqtisadi artımı dəstəkləmək arasında seçim etməyə məcbur edə bilər. Bu isə həm istiqraz, həm də səhm bazarlarında volatilliyi artırmaq potensialına malikdir.
Hazırda treyderlər İran ətrafında münaqişənin inkişaf trayektoriyasını və neft qiymətlərindəki artımın nə dərəcədə davamlı olacağını əsas müəyyənedici amillər kimi qiymətləndirirlər. Bu faktorlar vəziyyətin qısamüddətli panika olub-olmayacağını, yoxsa daha dərin səhm bazarı korreksiyasının başlanğıcı olacağını müəyyənləşdirəcək.