ABŞ-da tarif gəlirləri dekabrda təxminən 3 milyard dollar azalıb

ABŞ Maliyyə Nazirliyinin açıqladığı Aylıq Xəzinə Hesabatına əsasən, 2025-ci ilin dekabrında gömrük rüsumları və tariflərdən daxilolmalar 27.89 milyard dollar təşkil edib. Bu göstərici noyabrda 30.76 milyard dollar, oktyabrda isə 31.35 milyard dollar səviyyəsində olub. Beləliklə, dekabr ayında tarif gəlirləri aylıq müqayisədə təxminən 3 milyard dollar azalıb.

portfel.az maliyyə və investisiya portalının məlumatına görə, bu azalma tarif siyasətindəki son dəyişikliklər və ticarət həcmlərinin zəifləməsi ilə izah olunur. U.S. Treasury Department statistikası göstərir ki, 2025-ci ilin tamamında tarif gəlirləri rekord həddə çataraq 264.05 milyard dollar olub. Bu rəqəm 2024-cü ildəki 79 milyard dollarla müqayisədə təxminən dörd dəfə yüksəkdir.

Mütəxəssislər bildirir ki, ilin ortasında Donald Trump administrasiyasının tarifləri genişləndirməsi idxalçıları qiymət artımından əvvəl daha çox mal gətirməyə sövq edib. Daha sonra isə tariflərin qismən yumşaldılması və ticarət axınlarında pozuntular həcmlərin azalmasına səbəb olub. ABŞ–Çin ticarətində idxalın 28%, ixracın isə 38% azalması limanlardan keçən yüklərin həcmini aşağı salıb. Noyabr ayında ticarət kəsirinin 29 milyard dollara enməsi və 2009-cu ildən bəri ən aşağı səviyyə kimi qeydə alınması da bu zəifləməni əks etdirir.

Büdcə kontekstində mənzərə daha genişdir. Dekabr ayında ABŞ federal büdcə kəsiri 145 milyard dollar səviyyəsində formalaşıb. Tariflərdən əldə olunan 27.89 milyard dollar bu kəsirin yalnız kiçik bir hissəsini qarşılayır. 2026-cı maliyyə ilinin birinci rübündə ümumi kəsir artıq 602 milyard dollara çatıb. Bu vəziyyət tariflərin dövlət xərclərinin maliyyələşdirilməsində məhdud rol oynadığını göstərir.

Donald Tramp isə Detroytda verdiyi açıqlamada tariflərin “yüz milyardlarla dollar” gəlir gətirdiyini yenidən vurğulayıb. Bununla belə, Konqres Büdcə Ofisi 10 il üzrə tarif gəliri proqnozunu 1 trilyon dollar azaldıb.

Qlobal miqyasda isə ABŞ-ın ticarət baryerləri fonunda Avropa İttifaqı ilə Mercosur ölkələri arasında əldə olunan razılaşma beynəlxalq ticarət sisteminin yenidən formalaşdığına işarə edir. Bu proseslər tarif gəlirlərinin gələcək dinamikasının siyasət və qlobal ticarət axınlarından birbaşa asılı qalacağını göstərir.