Aİ Rusiyanın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı qərar verib
Avropa İttifaqı Ukraynanın müdafiəsini gücləndirmək üçün mühüm addım ataraq Aİ daxilində saxlanılan 210 milyard avro (246 milyard dollar) həcmində Rusiya dövlət aktivlərinin qeyri-müəyyən müddətə dondurulmasına razılaşıb. Bu qərar Rusiya ilə planlaşdırılan sülh danışıqları ərəfəsində qəbul edilib və dondurmanın hər altı aydan bir yenilənməsi praktikasına son qoyur. Bununla da Macarıstan və Slovakiya kimi ölkələrin bu vəsaitlərin Ukraynanın xeyrinə istifadəsinə veto qoyması ehtimalı aradan qalxır.
Qərara əsasən, əsasən Belçikada saxlanılan bu aktivlər Rusiya Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatları dayandırana və Kiyevə vurulan müharibə ziyanını ödəyənə qədər toxunulmaz qalacaq. Qeyri-müəyyən müddətli dondurma Aİ-nin danışıqlardakı mövqeyini gücləndirməyi və 2026–2027-ci illər üçün Ukraynanın hərbi və mülki ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə 165 milyard avroya qədər kredit ayrılmasını asanlaşdırmağı hədəfləyir.
Bu addım Aİ sammitində əsas müzakirə mövzularından biri olacaq. Liderlər kredit mexanizminin detalları və dondurulmuş aktivlərin əsas saxlayıcısı olan Belçika üçün maliyyə təminatları məsələsini müzakirə edəcəklər. Rusiya Mərkəzi Bankı isə Brüsseldə yerləşən “Euroclear” depozitarına qarşı məhkəmə iddiası qaldıracağını açıqlayıb və qərarın beynəlxalq hüquqa və dövlət toxunulmazlığı prinsipinə zidd olduğunu bildirib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Aİ və NATO liderləri ilə yüksək səviyyəli görüşlərdə iştirakı gözlənilir. Bu da Kiyev üçün maliyyə dəstəyinin davamlı müqavimət və bərpa prosesində nə qədər vacib olduğunu göstərir. Qərar Aİ-nin Ukraynaya dəstək məsələsində birliyini nümayiş etdirir, baxmayaraq ki, bəzi üzv ölkələrin etirazları və Rusiyanın hüquqi addımları qalmaqdadır.
Rusiyanın aktivlərinin qeyri-müəyyən müddətə dondurulması Aİ-nin Moskva ilə bağlı iqtisadi tədbirlərində ciddi eskalasiya kimi qiymətləndirilir və sülh danışıqlarının gedişinə, eləcə də Ukraynanın uzunmüddətli bərpasına təsir edəcək əsas addımlardan biri sayılır.