Aİ Rusiyanın enerji idxalını daimi qadağan edir
Avropa İttifaqı (Aİ) Rusiyadan enerji idxalını daimi qadağan etmək barədə tarixi razılaşmaya gəlib. Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen bunu Aİ-nin enerji müstəqilliyi üçün yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirib. Blok 2027-ci ilin noyabrına qədər bütün Rusiya qazı idxalını dayandıracaq. 2027-ci ilin sonuna qədər Rusiyadan neftə də tam qadağa planlaşdırılır. Qısa müddətli LNG müqavilələri 2026-cı ilin aprelində, boru xətti qaz müqavilələri 2027-ci ilin sentyabrında bitəcək.
Bu addım Rusiyanın hərbi fəaliyyətlərini maliyyələşdirən əsas gəlir mənbəyini azaltmaq və Avropanı enerji təzyiqindən qorumaq məqsədi daşıyır. Qadağa illərlə davam edən səylərin nəticəsidir. Aİ-nin Rusiyadan enerji asılılığı müharibədən əvvəlki 45 faiz səviyyəsindən 2025-ci ilin ilk yarısında 13 faizə düşüb.
Macarıstan və Slovakiya fövqəladə hallara görə məhdud istisnalar alsalar da, Komissiya bütün boşluqları bağlamaqda qərarlıdır. Üzv ölkələr enerji təchizatını diversifikasiya etmək üçün 2026-cı ilin martına qədər milli planlar təqdim etməlidirlər. Komissiya bu planları yoxlayacaq.
Enerji komissarı Dan Yorgensen razılaşmanı Rusiyadan təhlükəli asılılığın sonu kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, bu qərarla həm Putinin maliyyə imkanları zəifləyir, həm də Aİ yeni enerji tərəfdaşlıqları və imkanları üçün yol açır.
Bu qadağa Avropanın bərpa olunan enerjiyə keçidini sürətləndirəcək və enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcək. Bu addım qitənin enerji xəritəsində mühüm dəyişiklik deməkdir.