Data mərkəzləri elektrik tələbatını şişirdirmi? Şəbəkələr və siyasətçilər siqnal verir

Enerji şirkətləri bir neçə ilə iki və ya üç dəfə daha çox elektrikə ehtiyac duyacaqlarını deyirlər. Səbəb isə sürətlə böyüyən Süni İntellekt iqtisadiyyatı üçün tikilən böyük data mərkəzləridir.

Yeni elektrik stansiyalarının bu qədər qısa müddətdə tikilməsinin çətin olması siyasətçiləri narahat edir. Onlar düşünür ki, bu proqnozlara etibar etmək olarmı?

Əsas suallardan biri budur: proqnozlar tikilməsi belə mümkün olmayan data mərkəzlərinə əsaslanır? Əgər belədirsə, adi istehlakçılar milyardlarla dollar dəyərində lazımsız elektrik stansiyalarının və infrastrukturun hesabını ödəməli olacaq.

Bu mövzu Sİ sahəsində yaranan mümkün “investisiya şarı” ilə bağlı narahatlıqlar fonunda gündəmə gəlib. Analitiklər deyir ki, texnologiya səhm qiymətləri süni şəkildə şişirə bilər.

Bəzi bölgələrdə istehlakçılar artıq tikilmiş və ya hələ tikilməyən data mərkəzlərinin elektrik xərclərini ödəyirlər. Orta-Atlantik şəbəkəsində vəziyyət belədir.

Monitoring Analytics-in rəhbəri Co Bowring deyir ki, proqnozlarda çoxlu fərziyyə var. Onun sözlərinə görə, heç kim real tələbatı, ikiqat hesablamanı və ya şişirdilmiş rəqəmləri ayrılıqda araşdırmayıb.

Artan tələbatla bağlı şübhələr

Data mərkəzi layihələrinin yoxlanması üçün vahid standart yoxdur. Bu da müzakirələri artırıb.

Proqnozların qeyri-müəyyənliyi əsasən iki səbəbdən yaranır:

• Bəzi data mərkəzi layihələri hələ təsdiqlənməyib və real gücü yoxdur.
• İnkişaf etdiricilər müxtəlif bölgələrdə eyni layihə üçün bir neçə elektrik müraciəti verirlər. Bu, bir layihəni birdən çox şəbəkədə tələbat kimi göstərir.

PJM və Texas rəsmiləri qeyd edir ki, şirkətlər rəqabət səbəbilə digər müraciətləri gizlədirlər.

Real, qeyri-real və ya ortada?

Data Center Coalition tənzimləyicilərdən xahiş edib ki, proqnozların hazırlanmasında daha çox şəffaflıq tələb etsinlər. Onların fikrincə, layihənin kommersiya baxımından hazır olub-olmamasını müəyyən etmək əsas addımdır.

Data mərkəzi inkişaf etdiricisi İqal Feibush deyir ki, çoxlu layihə müraciəti var və şirkətlərin çoxu bu işi necə görməli olduqlarını bilmir. Buna görə çoxu reallaşmayacaq.

Texasda vəziyyət daha kəskindir. 2021-ci ildə baş verən qaranlıqdan sonra proqnozlara daha ciddi yanaşılır. Qrid operatoru deyəndə ki, pik tələbat 2030-a qədər iki dəfə artacaq, siyasətçilər şok keçirib. Aydın olub ki, tənzimləyicilərin bunun real olub-olmadığını qiymətləndirmək üçün kifayət qədər aləti yoxdur.

Bu səbəbdən yeni qanun qəbul olunub. Qanuna görə data mərkəzi sahibləri müxtəlif bölgələrdə başqa elektrik müraciətləri olub-olmadığını açıqlamalıdır və layihənin real olduğunu göstərən maliyyə sübutları təqdim etməlidir.

Elektrik tarifləri də artır

PPL Electric Utilities 2030-a qədər pik tələbatın üç dəfə artacağını deyir. Şirkətin rəhbəri bildirir ki, layihələr realdır və sürətlə gəlir.

Proqnozlara görə bu layihələrin arxasında böyük məbləğli müqavilələr var.

Bununla belə, bu artım Pensilvaniyada yeni qanun layihəsinin təqdim olunmasına səbəb olub. Məqsəd - enerji proqnozlarının necə hazırlandığını daha ciddi şəkildə yoxlamaq.

Filadelfiyada insanlar elektrik xərclərinin artdığını artıq hiss edib. Şirkət bunu data mərkəzlərinin yaratdığı tələbatla əlaqələndirib.

Deputat Burgos deyir ki, insanlar daha çox qorunmalıdır, çünki data mərkəzləri qazancını götürür, amma istehlakçılara heç bir fayda verilmir.