Feddə yeni era

Kevin Warshın sədrlik etdiyi ilk iclasda Fed daha sərt mövqeyə keçib. Faizlər dəyişməz saxlanılsa da, qarşıdakı aylar və illərdə Federal Ehtiyat Sisteminin fəaliyyətində ciddi düzəlişlər olacaq.

Dünənki iclasdan iki əsas nəticə çıxır: birincisi, Fed-in nə etdiyi, ikincisi isə nə etməyi planlaşdırdığıdır. Əsas dəyişiklik İqtisadi Proqnozların Xülasəsində olub. SEP bu il üçün ÜDM gözləntilərinin mart ayında 2.4% olduğu halda 2.2%-ə endirildiyini göstərib. Lakin inflyasiya proqnozu kəskin şəkildə yuxarı yenilənib. Fed-in qiymətlər üzrə üstünlük verdiyi göstərici olan baza PCE 2026-cı il üçün 2.7%-dən 3.6%-ə qaldırılıb, 2027-ci il göstəricisi 2.3% səviyyəsində sabit qalıb və FOMC inflyasiyanın Fed-in hədəf səviyyəsinə yalnız 2028-ci ildə qayıdacağını görür.

Təəccüblü deyil ki, nöqtə qrafiki də Fed-də ciddi sərt dönüşə işarə edib. Üzvlərin yarıdan çoxu bu ilin sonunadək 25 baza bəndi faiz artımı gözləyir. Diqqətçəkən məqam kimi, Warsh faiz dərəcəsi proqnozu verməkdən yayınıb. Bu məsələ barədə aşağıda daha ətraflı danışılacaq.

Kevin Warsh Fed-də qubernator olduğu dövrdə sərt siyasət tərəfdarı kimi tanınıb və bu instinkt indi sədr olduqdan sonra da qalır. O, mətbuat konfransı zamanı dəfələrlə bildirib ki, Fed qiymət sabitliyi mandatını yerinə yetirməlidir. Fed-in hələ də ikili mandatı var və tam məşğulluğu da təmin etməlidir. Bununla belə, Fed-in diqqəti indi inflyasiyaya yönəlib və CPI ilə PCE açıqlamaları bundan sonra bazarlar üçün kritik hadisələr olacaq.

İnflyasiya 4%-dən yuxarı olduğu halda Fed-in yumşalma meylini qoruyacağı ehtimalı az idi. Lakin bəziləri Warshın, mümkün olaraq Prezident Trumpa jest kimi, daha yumşaq mövqe tutacağını gözləyirdi. Hələlik Warsh Ağ Evin kuklası kimi səslənmir, baxmayaraq ki, onun radikal dəyişikliklər həyata keçirməsi ehtimal olunur.

Bugünkü iclasda ən böyük dəyişiklik bəyanat olub. Onun qısalığı heyrət doğurub və digər FOMC bəyanatlarının uzunluğunun yarısından da az olub. Qubernator Warshın rəhbərliyi altında Fed birbaşa mətləbə keçir və bir kəlməni belə boşuna işlətmir. Bəyanatın əsas məqamları bunlar olub: iqtisadi fəallıq möhkəm templə genişlənir. İnflyasiya Komitənin 2% hədəfi ilə müqayisədə yüksək olaraq qalır. Komitə “qiymət sabitliyini təmin edəcək”.

Kevin Warsh mahiyyət etibarilə yazılı formada gələcəyə yönəlik istiqamətləndirməni ləğv edib. Bununla belə, SEP və nöqtə qrafiki Fed-in hərəkət istiqamətini göstərir. Bu bəyanat isə mesajında son dərəcə aydındır: inflyasiya hədəfə qayıtmasa, faizlərin istiqaməti yalnız yuxarı olacaq.

Warshın gələcəyə yönəlik istiqamətləndirməni tənqid edəcəyini gözləyirdik. Lakin o, öz liderlik üslubunu Fed-ə gətirməkdə düşündüyümüzdən də sürətli davranıb. Bəziləri Fed-dən istiqamətləndirmənin az olmasının maliyyə bazarlarını çaşdıra biləcəyindən narahatdır. Biz isə bunun əksinin doğru olduğunu düşünürük. Qiymətlərə son dərəcə fokuslanmaq nəticədə Fed-in növbəti addımını proqnozlaşdırmağı asanlaşdıra bilər.

Qeyd edilməli digər məqamlar da var. Warsh Fed-in kommunikasiya üslubunu öyrənmək və yaxşılaşdırmaq üçün beş yeni işçi qrupunun yaradıldığını açıqlayıb. Onlardan biri balans hesabatını araşdıracaq, digəri iqtisadi məlumatlara baxacaq, biri Sİ-nin təsirini təhlil edəcək, başqa biri isə Fed-in inflyasiya yanaşmasını nəzərdən keçirəcək. Bu qruplar ilin sonunadək hesabat təqdim edəcək. Buna görə qarşıdakı aylarda Fed-də böyük dəyişikliklər görə bilərik.

Bazarlar Warshın ilk iclasından eşitdiklərini bəyənməyib və ABŞ indekslərinin hamısı çərşənbə günü enişlə bağlanıb. Enişə kommunikasiya, istehlakçıların ixtiyari xərcləri və daşınmaz əmlak sektorları liderlik edib. Xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyi kəskin artıb, 2 illik gəlirlilik 13 baza bəndi yüksəlib. Dolların hərəkətləri isə mülayim olub.

Maraqlıdır ki, ABŞ-də səhm fyuçersləri çərşənbə günü gec saatlarda bir qədər yüksəlib. Bu, bazarın Warsha münasibətinin istiləşə biləcəyini göstərir.

Səhm fyuçerslərini ABŞ və İranın müharibəni bitirmək üçün Anlaşma Memorandumunu rəsmi şəkildə imzalaması xəbəri də sakitləşdirə bilər. Bu xəbər fonunda neft qiyməti bir qədər yüksəlib, çünki “şayiəni sat, faktı al” vəziyyəti yarana bilər. Neft qiyməti ötən həftə 10% düşüb. Buna görə neft qiymətində əlavə zəiflik yalnız Hörmüz boğazının necə və nə vaxt olduğunu anlayanda baş verə bilər.