İran müharibəsi “Sell America, Buy Asia” strategiyasını pozub

İran müharibəsinin qlobal enerji bazarlarında yaratdığı risklər investorların məşhur “Sell America, Buy Asia” strategiyasını pozub və kapital axınlarında kəskin dəyişikliklərə səbəb olub.

Son aylarda investorlar ABŞ bazarlarından çıxaraq Asiya səhmlərinə yönəlirdilər. Bu strategiya xüsusilə süni intellekt avadanlıqları istehsal edən şirkətlərin güclü performansı səbəbindən Tayvan və Cənubi Koreya bazarlarında populyar idi. Bununla belə Yaxın Şərqdə müharibənin genişlənməsi və enerji təchizatı riskləri bu strategiyanın sürətlə zəifləməsinə gətirib çıxarıb.

Həftə ərzində Asiya-Sakit okean regionunun səhmləri təxminən 6% ucuzlaşıb, halbuki ABŞ bazarında vəziyyət daha sabit qalıb və S&P 500 indeksində eniş cəmi 0,1% səviyyəsində olub.

Kapital axınlarındakı dəyişiklik xüsusilə Tayvan bazarında özünü göstərib. Xarici investorlar həftənin əvvəlində 6,3 milyard dollar dəyərində səhmləri sataraq bazardan çıxıblar. Bu isə süni intellekt sektoru ətrafında formalaşmış sıx investor mövqelərinin sürətlə bağlanması ilə əlaqələndirilir.

Asiya iqtisadiyyatlarının əsas zəif tərəfi enerji asılılığıdır. Region ölkələri, o cümlədən Yaponiya, Çin, Hindistan və Cənubi Koreya Yaxın Şərqdən neft idxalından ciddi şəkildə asılıdır. İranın Hörmüz boğazını bağlamaqla bağlı təhdidləri isə bu riskləri daha da artırıb.

Enerji qiymətlərinin yüksəlməsi region şirkətlərinin gəlirlərinə də mənfi təsir göstərə bilər. Bəzi analitiklər hesab edir ki, neft qiymətlərinin 20% artması Asiya şirkətlərinin mənfəətini orta hesabla 2% azalda bilər. Bu isə inflyasiya risklərini artıraraq süni intellekt infrastrukturu və texnologiya investisiyalarının tempini zəiflədə bilər.

Artan risklər fonunda investorlar yenidən ABŞ aktivlərinə yönəlməyə başlayıblar. ABŞ-nin enerji ixracatçısı olması və dolların möhkəmlənməsi ölkə bazarını qlobal investorlar üçün daha təhlükəsiz liman kimi göstərir.

Bununla belə, bəzi analitiklər hesab edir ki, münaqişə geniş miqyas almadan sona çatsa, Asiya bazarlarında uzunmüddətli investisiya tezisi hələ də qüvvədə qala bilər. Xüsusilə Yaponiyada korporativ islahatlar, Cənubi Koreyada idarəetmə dəyişiklikləri və yaddaş çiplərinə qlobal tələbin artımı region üçün əsas müsbət faktorlar kimi qiymətləndirilir.