Neft, ABŞ-İran gərginliyinin azalması fonunda düşüb

Portfel.az xarici mənbələrə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın həftəsonu İranın Vaşinqtonla “ciddi şəkildə danışıqlar apardığını” bildirməsindən sonra neft bazarında kəskin geri çəkilmə müşahidə olunub. Bazar ertəsi günü neft qiymətləri təxminən 3% ucuzlaşıb.

Brent markalı xam neftin fyuçersləri 2,9% azalaraq bir barel üçün 67,28 dollar səviyyəsinə enib. ABŞ tipli WTI xam nefti isə 3,1% dəyər itirərək 63,17 dollar civarında ticarət olunub. Hər iki kontrakt əvvəlki sessiyalarla müqayisədə sərt eniş qeydə alıb.

Bundan əvvəlki ticarət günlərində Brent altı ayın ən yüksək səviyyəsini görüb, WTI isə ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik fonunda sentyabrın sonundan bəri maksimumlara yaxın hərəkət edib. Lakin Trampın açıqlamaları bazardakı risk algısını dəyişib.

ABŞ prezidenti daha əvvəl dəfələrlə bildirib ki, İran nüvə sazişini qəbul etməsə və ya etirazçılara qarşı zorakılığı dayandırmasa, müdaxilə variantı gündəmdə qala bilər. Şənbə günü isə Tramp jurnalistlərə açıqlamasında İranın Vaşinqtonla “ciddi şəkildə danışdığını” deyib. Bu açıqlama, Tehranın yüksək rütbəli təhlükəsizlik rəsmisi Əli Laricaninin X platformasında danışıqlar üçün hazırlıqların davam etdiyini bildirməsindən bir neçə saat sonra səsləndirilib.

“Ümid edirəm ki, qəbul edilə bilən bir razılaşma əldə edərlər,” deyən Tramp, “nüvə silahını ehtiva etməyən və hər iki tərəfi qane edən bir razılaşma mümkündür,” fikrini səsləndirib.

Trampın bu bəyanatları ilə paralel olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna bağlı dəniz qüvvələrinin Hörmüz boğazında real mərmi ilə təlim keçirməyi planlaşdırmadığına dair xəbərlər də regionda gərginliyin azaldığına dair siqnallar verib.

IG şirkətinin bazar analitiki Toni Saykamorun sözlərinə görə, bu xəbərlər geosiyasi risklərin zəiflədiyini göstərir. O qeyd edib ki, xam neft bazarı bu prosesi münaqişədən geri addım kimi dəyərləndirir, bu isə ötən həftəki rallidə qiymətlərə əlavə olunan geosiyasi risk mükafatının azalmasına və mənfəət satışlarının sürətlənməsinə səbəb olub.

Bu fonda OPEC+ ölkələri də bazara əlavə təzyiq göstərməyib. Qrup bazar günü keçirilən iclasda mart ayı üçün neft hasilatını dəyişməmək qərarı verib. Daha əvvəl, mövsümi olaraq zəif tələbat nəzərə alınaraq, 2026-cı ilin yanvar–mart dövrü üçün planlaşdırılan əlavə hasilat artımları noyabr ayında dondurulmuşdu.