Neft qiymətləri 2021-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb
ABŞ xam neftinin qiyməti 2021-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq bir barel üçün 56 dollar səviyyəsindən aşağı düşüb. West Texas Intermediate (WTI) fyuçersləri kəskin ucuzlaşıb. Buna qlobal bazarda təklif artıqlığı ilə bağlı narahatlıqlar və Ukrayna üzrə sülh danışıqlarında irəliləyişə dair nikbinlik səbəb olub. Mümkün razılaşma Rusiya neftinin ixracının artmasına yol aça bilər.
Yanvar tədarüklü WTI xam nefti çərşənbə axşamı sessiyasında 2,13% ucuzlaşaraq 55,61 dollara enib. Bu eniş bir neçə gündür davam edən satış dalğasını dərinləşdirib. Dekabr ayında əldə olunan qazancın 15%-dən çoxu artıq silinib. Qiymətlər 2021-ci ilin aprelindən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb.
Qlobal etalon hesab edilən Brent markalı neft də eyni istiqamətdə hərəkət edib. Qiymət 1,93% azalaraq 59,39 dollara geriləyib. Bu, may ayından bəri ilk dəfə 60 dollardan aşağı səviyyədir. Gün ərzində eniş bəzi məqamlarda 3%-ə qədər dərinləşib.
Satışlar WTI-nin 9 aprel tarixində formalaşmış 55,12 dollarlıq kritik minimumu aşağı qırmasından sonra sürətlənib. 50 və 200 günlük hərəkətli ortalamaların altına eniş texniki satışları gücləndirib. Ticarət həcmləri kəskin artıb. İlin əvvəlindən bəri neft qiymətləri təxminən 20% ucuzlaşıb. Bu dinamika son yeddi ilin ən böyük illik enişinə işarə edir. Tələb narahatlıqları əvvəlki təklif risklərini kölgədə qoyur.
Çindən gələn zəif makroiqtisadi göstəricilər də təzyiqi artırıb. Noyabr ayında ölkənin neft idxalı son iki ilin minimumuna enib. İqtisadi artımın yavaşlaması və elektrikli avtomobillərin yayılması yanacaq tələbi üzrə proqnozları aşağı salıb. İllik artımın 1 milyon bareldən az olacağı gözlənilir.
ABŞ-da kommersiya neft ehtiyatları da gözlənilmədən artıb. EIA-nın son hesabatı bunu təsdiqləyib. Venesuela ilə bağlı geosiyasi risklərə baxmayaraq, bazarda təklif bolluğu ssenarisi daha güclü görünür.
2026 üçün mənfi proqnozlar güclənir
Analitiklər qiymət proqnozlarını aşağı salıblar. Goldman Sachs və digər iri maliyyə institutları WTI üçün 2026-cı ilin ortalarına qədər orta qiymətin 60 dollardan aşağı qalacağını gözləyirlər.
Neftdən asılı olan Azərbaycan iqtisadiyyatı və ixrac gəlirləri üçün 56 dollardan aşağı eniş əlavə risklər yaradır. Bununla belə, Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginlik və ya qış mövsümündə tələbin artması qısamüddətli bərpaya səbəb ola bilər. İnvestorlar üçün əsas diqqət EIA-nın cümə axşamı açıqlanacaq ehtiyat hesabatına və OPEC+ ölkələrinin öhdəliklərə əməl etməsinə yönəlib.