OPEC+ sonrasında neftin qiyməti qalxıb
Neft qiymətləri 1.5%-dən çox yüksələrək Brent markası üzrə 63.21 dollar/barel, WTI üzrə isə 59.55 dollar səviyyəsinə çatıb. Artım OPEC+ ölkələrinin 2026-cı ilin ilk rübündə hasilat artımlarını rəsmi olaraq dayandırması barədə qərarını təsdiqləməsindən sonra baş verib.
OPEC+ nazirlərinin video konfransdan sonra yaydığı açıqlamada bildirilir ki, qrup mövsümi tələbin zəifləməsi və potensial qlobal artıqlıq risklərini nəzərə alaraq, mart ayına qədər hasilat səviyyələrində dəyişiklik etməyəcək. Bu qərar dekabr üçün nəzərdə tutulan cüzi — 137 min barellik — artım istisna olmaqla, ümumi olaraq 2026-cı ilin sonuna qədər qüvvədə qalacaq 2 milyon barellik əvvəlki ixtisarların davamını təmin edir.
Analitiklər vurğulayırlar ki, xüsusilə ABŞ və Latın Amerikasından rekord səviyyədə qeyri-OPEC hasilatının artması fonunda, OPEC+ üçün stabilliyi qorumaq daha vacib olub. Kağız üzərində hələ də 1.1 milyon barellik bərpa olunmamış artım olsa da, təşkilat real bazar balansını pozmamaq üçün ehtiyatlı davranır.
Təşkilat həmçinin hasilat kvotalarında illərlə davam edən fikir ayrılıqlarını həll etmək üçün maksimum dayanıqlı hasilat tutumlarının yenidən qiymətləndirilməsi mexanizmini təsdiqləyib. Bu çərçivədə 2027-ci il üçün yeni bazalar müəyyən ediləcək və prosesdə DeGolyer & MacNaughton kimi müstəqil auditorlar iştirak edəcək.
Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri mexanizmi “bazarı sabit saxlamaqda mühüm addım” adlandırıb. Qeyd edək ki, 2025-ci ilin aprelində səkkiz ölkə bazar payını geri qazanmaq üçün hasilatı artırmağa çalışsa da, artıq istehsalın tənzimlənməsi səbəbindən real artımlar planlaşdırıldığından aşağı olmuşdu.
Neft qiymətlərindəki yüksəliş Ukrayna tərəfindən Rusiyaya qarşı həyata keçirilən dron hücumları və təchizat riskləri ilə də dəstəklənib. Digər tərəfdən, Rusiya–Ukrayna münaqişəsinə dair mümkün atəşkəs və sanksiyaların qaldırılması ehtimalları qiymətlərə əks-təsir göstərərək yeni təklif artımı riskini gündəmə gətirib.
Brent neftinin qiyməti il ərzində ümumilikdə 12% azalaraq 63 dollar ətrafında hərəkət edir. Beynəlxalq Enerji Agentliyi 2026-cı ildə bazarda “artıq təklif” riskinin yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Enerji analitikləri qeyd edirlər ki, OPEC+ üçün hazırda əsas strategiya “ambisiyadan çox sabitlikdir”.
Analitik qiymətləndirmələrə görə, OPEC+ intizamı qoruduğu halda Brent neftinin aşağı 60 dollar diapazonunda qalması mümkündür. Bununla belə, qış aylarında ehtiyatların artması qiymətləri təzyiq altında saxlaya bilər. ABŞ şist hasilatı üçün isə orta 50 dollar hədləri aşağı sərhəd rolunu oynayır.
Enerji sektoru səhm bazarlarında BP, Shell kimi iri şirkətlərin marjalarının güclənəcəyi gözlənilsə də, Çin və Avropadan gələn zəif tələb qiymət artımını məhdudlaşdırır. OPEC+ vəziyyət pisləşərsə, daha dərin kəsintilərə əl atmaq imkanını saxlayır. Geosiyasi risklər, təchizat kəsintiləri və sanksiya dinamikası isə qiymətlər üçün həlledici amillər olaraq qalır.