Qara dənizdə təxribat

29 noyabr 2025-ci ildə Novorossiysk yaxınlığındakı dəniz terminalına pilotsuz qayıqlarla həyata keçirilən terror hücumu Caspian Pipeline Consortium-un (CPC) fəaliyyətini dayandırıb. Hücum nəticəsində avadanlıqlara ciddi ziyan dəysə də, heyət və podratçılar arasında xəsarət alan olmayıb. İlkin yoxlamalara görə Qara dənizə neft sızması qeydə alınmayıb. Məlumatı Reuters və France 24 yayıb.

Hadisənin Təfərrüatları

Hücum Moskva vaxtı ilə saat 04:06-da baş verib və Single Mooring Point 2 (SMP-2) qurğusunu sıradan çıxarıb. Bunun ardınca Novorossiysk liman kapitanlığı pilotsuz aparat təhlükəsi aradan qalxana qədər bütün yükləmələri dayandırmışdı. Tankerlər təhlükəsiz əraziyə yönləndirilib. CPC öz Neft Sızmasının Qarşısının Alınması və Reaksiya Planını aktivləşdirərək ekoloji monitorinqi gücləndirib. Bundan əlavə, Kropotkinskaya nasos stansiyası və Novorossiysk ofisinə aid obyektlərdə də ziyan aşkar edilib.

Konsorsiumun boru kəməri Tengiz kimi yataqlardan hasil olunan Qazaxıstan neftini Rusiya üzərindən Qara dənizə nəql edir və dünya təchizatının təxminən 1–1.5%-ni — günlük 1.5 milyon bareli — təmin edir. Səhmdarlar arasında Chevron, ExxonMobil, KazMunayGas və Transneft yer alır. Qazaxıstan Energetika Nazirliyi hücumu “qəbuledilməz” adlandıraraq ixracın yenidən yönləndirilməsi planlarını işə salmışdı və qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün risklərin artdığını vurğulamışdı.

Fəaliyyətin dayanması Qazaxıstan istehsalçıları üçün yüklənmə gecikmələri yarada və bölgədə neft təklifini azalda bilər. Bu, Ukrayna–Rusiya gərginliyi fonunda əlavə risk kimi qiymətləndirilir. Analitiklər ay ərzində təkrarlanan hücumların beynəlxalq, sanksiya altında olmayan bu marşrutun həssaslığını artırdığını bildirirlər. Kəsintilər davam edərsə, qiymətlərin yüksəlmə ehtimalı möhkəmlənir. Enerji şirkətlərinə investisiya edənlər ixrac marşrutlarının dəyişdirilməsi və bərpa işlərinin müddətini diqqətdə saxlamalıdırlar, çünki bunlar gəlir axınına və səhmlərin volatilliyinə təsir göstərə bilər.