Qlobal qırmızı ət bazarında sərt artım müşahidə olunur
Avropa Komissiyasının 23 oktyabr tarixli yenilənmiş qlobal ət qiymətləri məlumatları göstərir ki, qırmızı ətin qiyməti ölkələrə və regionlara görə ciddi fərqlər göstərir.
- 100 kq karkas ət üçün ən yüksək qiymət 745,3 avro olaraq Böyük Britaniyada qeydə alınıb. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 600 avronun altında idi. Yayda qiymətlər 800 avronu keçsə də, son aylar cüzi azalma müşahidə olunub. Buna baxmayaraq, illik artım təxminən 25%-dir.
- Dünyanın ən böyük istehsalçısı olan ABŞ-da 100 kq karkas ətin qiyməti 727,5 avroya çatıb. Bir il əvvəl bu qiymət 580 avro idi. ABŞ-da iki ildir dalğalı bazar müşahidə olunur, son 6 ayda nisbi sabitlik var.
- Avropa İttifaqında qiymət 669,8 avroya yüksəlib. 2022-2024-ci illəri əhatə edən dövrdə 500 avro ətrafında qalan qiymətlər son bir ildə 30%-dən çox artıb.
- Avstraliyada 100 kq karkas ət 431,7 avrodur. Bir ildə artım 13,7% təşkil edib.
- Dünyanın ən böyük ixracatçısı Braziliyada isə qiymətlər 310,3 avrodur və daha aşağıdır. Bazarda nisbi sabitlik hökm sürür.
Ticarət axınları dəyişir, tələb artır
Qırmızı ət qiymətlərindəki artım bir çox ölkədə qida inflyasiyasını gücləndirir. Əsas səbəb kimi təklif çatışmazlığı göstərilir. ABŞ-da iribuynuzlu heyvan sayı 86 milyon başa düşüb. Bu, son 75 ilin ən aşağı səviyyəsidir. Bərpa prosesinin 2027-2028-ci illərdə baş verəcəyi proqnozlaşdırılır. Bu isə ölkənin böyük idxalçı rolunu möhkəmləndirir.
ABŞ Kənd Təsərrüfatı naziri Brooke Rollins Tramp administrasiyasının yeni planlarını açıqlayıb ki, otlaq sahələri genişləndiriləcək və kritik liman infrastrukturları yenidən açılacaq. Hədəf 2025-ci ilin yayından qiymətləri aşağı salmaq və 2026 boyu stabil saxlamaqdır.
Braziliyada da ticarət axınları dəyişib. ABŞ-ın rüsumları səbəbindən Braziliya ixracını daha çox Asiya ölkələrinə yönəldir. Bu, 2024-cü ilin ilk yarısında ixrac qiymətlərində 20%-lik artım yaradıb.
İqlim şokları, quraqlıq və yem xərclərinin artması da heyvan varlığının azalmasına səbəb olub.
Çin də tələbi artıran əsas ölkələrdəndir. 2024-cü ilin ilk yarısında idxalı 24% artıb və bu, qlobal qiymətləri yuxarı çəkir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, gələcək qiymətlər sürü yenilənməsi, ticarət istiqamətləri və istehlakçı davranışlarından asılı olacaq.