Türkiyə Avrasiya logistikasının mərkəzinə çevrilir

Orta Dəhliz böyük Avrasiya nəqliyyat şəbəkəsinə çevrilmə prosesini sürətləndirir. Yeni dəmir yolu əlaqələri, Xəzər keçidlərinin genişlənməsi və Kocaelidə Railport terminalının açılması Türkiyənin bu dəhlizin əsas mərkəzi kimi rolunu gücləndirir. Bu dəyişikliklər Şərq-Qərb yük axınlarını yenidən formalaşdırır və Türkiyəni qitənin logistika xəritəsinin tam mərkəzinə çəkir.

Railport terminalı Türkiyənin ilk özəl intermodal obyektidir və 2025-ci ilin noyabrında fəaliyyətə başlayıb. Terminal ildə 360 min TEU konteyner, 1.5 milyon ton ümumi yük və 125 min treyler qəbul edə bilər. Gömrük, saxlama və konteyner xidmətlərinin eyni məkanda olması yüklərin ötürülmə vaxtını azaldır və Marmara bölgəsinin zavod və limanlarına birbaşa çıxış yaradır. Bu addım multimodal bağlantıların genişləndirilməsi strategiyasının bir hissəsidir. Yeni TransFER Budapest–Curtici xətti də Cənub-Şərqi Avropanı dəhlizə daha sıx inteqrasiya edir.

Xəzərdə Ro-Ro keçidlərinin artırılması, Aktau, Kuryk və Bakı limanlarında yeniləmələr köhnə tıxacları aradan qaldırır. Türkiyə, Qazaxıstan və özəl tərəfdaşlar Ro-Ro gücünü artırmaq üçün razılaşmalar imzalayıb. Qazaxıstan yeni konteyner gəmiləri və dəmir yolu infrastrukturuna böyük sərmayə yatırır. 2025-ci ildə dəhliz boyunca yük həcmi 12% artıb və investisiyalar davam edərsə 2030-cu ilə kimi üçqat arta bilər.

Avropa rəsmiləri Orta Dəhlizi ticarət üçün strateji alternativ kimi qiymətləndirir. Dəhlizin gücü 2030-cu ilə qədər 11 milyon tona çata bilər. Bu proses üçün rels ölçüləri fərqi və sərhəd koordinasiyası kimi çətinliklərin həlli vacibdir. Türkiyənin rolu sadə tranzitdən çıxaraq tammiqyaslı logistika mərkəzinə çevrilir. Bu, xüsusilə vaxt həssas və yüksək dəyərli yüklərin daşınmasında önəm daşıyır.

Orta Dəhlizin sürətli inkişafı Avrasiyanın nəqliyyat dinamikasını dəyişir və Türkiyəni bu dəyişimin əsas mərkəzinə çevirir.