Sam Altman raket sənayesində Elon Musk-a rəqib olmağa hazırlaşır.
OpenAI-nin baş direktoru Sem Altmanın Elon Maska rəqib olacaq raket layihəsinə marağı artır
OpenAI-nin baş direktoru Sem Altman kosmik sənayedə birbaşa iştirak etmək və uzunmüddətli rəqibi Elon Muskın SpaceX-dəki üstünlüyünə meydan oxumaq üçün raket şirkəti yaratmaq, maliyyələşdirmək və ya satın almaq imkanlarını nəzərdən keçirib. Məlumata görə, Altman yay aylarında Vaşinqton ştatında yerləşən Stoke Space startapı ilə danışıqlar aparıb, payızda bu danışıqlar intensivləşsə də, sonradan dayanıb. Mümkün sövdələşmə OpenAI tərəfindən çoxmilyard dollarlıq investisiya ilə nəticələnə bilərdi və şirkətə Stoke üzərində nəzarət imkanı yaradaraq orbitdə Sİ məlumat mərkəzlərinin yerləşdirilməsinə yol aça bilərdi.
Altmanın kosmik planlarının arxasında Sİ sahəsinin artan enerji tələbatı dayanır. O, Yer üzündə enerji infrastrukturunun məhdudiyyətlərindən yan keçmək üçün günəş enerjisi ilə işləyən orbitdə məlumat mərkəzləri qurulmasını müdafiə edib. OpenAI hazırda genişlənmə təzyiqləri ilə üzləşir: şirkət yeni məlumat mərkəzlərinə təxminən 600 milyard dollar ayırmağı öhdəsinə götürüb, halbuki 2025-ci il üçün gözlənilən gəlirlər 13 milyard dollar səviyyəsindədir. Bu çərçivədə 18 milyard dollarlıq Stargate müqaviləsi və Nvidia, Oracle və AMD ilə tərəfdaşlıqlar xüsusi rol oynayır. Altmanın raket təşəbbüsü şirkət daxilindəki son çətinliklərlə də üst-üstə düşüb — o, ChatGPT-nin Google-un Gemini modelinə qarşı mövqeyini itirməsindən sonra “code red” elan edərək komandalara əsas məhsulu gücləndirmə tapşırığı verib.
Altmanla Musk arasındakı gərginlik 2015-ci ildə OpenAI-nin yaradılmasına gedib çıxır. Hər iki milyarder təşkilatı birlikdə qurmuşdu, lakin Musk 2018-ci ildə strategiya ilə bağlı fikir ayrılıqlarına görə layihədən ayrılıb. Bu gün Musk xAI və SpaceX-i idarə edir, Altman isə Neuralink-ə rəqib hesab olunan Merge Labs kimi təşəbbüsləri dəstəkləyib və X sosial şəbəkəsinə alternativ ola biləcək layihələrə maraq göstərib. Onun iyun ayında “raket şirkəti qurmaq” barədə ictimai sorğusu Altmanın uzunmüddətli enerji vizyonunu yenidən gündəmə gətirib.
Stoke Space isə Blue Origin-in keçmiş mühəndisləri tərəfindən qurulub və tam yenidən istifadə edilə bilən Nova raketi üzərində işləyir. Şirkətin məqsədi SpaceX-in Falcon 9 modelinə alternativ yaratmaqdır. Razılaşma baş tutmasa da, Altmanın danışıqları OpenAI-nin Sİ infrastrukturu üçün etibarlı kosmik buraxılış imkanları əldə etməyə çalışdığını göstərir.
Altmanın kosmik ambisiyaları Sİ şirkətləri arasında davam edən “hesablama gücü yarışını” daha da kəskinləşdirə bilər. Bu tendensiya nüvə enerjisi layihələrini və kosmik infrastrukturu genişləndirmə səylərini sürətləndirə bilər. İnvestorlar OpenAI-nin kosmik sahəyə daxil olmasının SpaceX-in üstünlüyünü sarsıdıb-sarsıtmayacağını diqqətlə izləyirlər. ABŞ-da biznesi təşviq edən siyasətlərin müzakirə edildiyi bir dövrdə bu cür təşəbbüslərin daha da sürətlənə biləcəyi gözlənilir. (Mənbə: [10], [1])
Tesla və SpaceX investorlarının sentimenti də dəyişə bilər. Muskın çoxşaxəli biznes imperiyası Altmanın Sİ, neyrotexnologiya və indi də raketçilik sahəsində atdığı addımlarla daha çox təzyiq altında qala bilər. OpenAI-nin bu istiqamətdəki hərəkətləri orbitdə məlumat mərkəzləri üçün etibarlı buraxılış imkanlarını təmin edərək şirkətin AGI məqsədlərini Yer infrastrukturundan kənarda davam etdirmək strategiyasının bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. (Mənbə: [7], [8], [4])