Texnologiya şirkətləri Sİ data mərkəzi borclarını balansdan kənara çıxarır

Texnologiya qrupları 2025-ci ildə Sİ data mərkəzləri ilə bağlı 120 milyard dollardan çox borcu balans hesabatlarından kənara çıxarıb. Bu, Wall Street investorları tərəfindən maliyyələşdirilən xüsusi təyinatlı şirkətlərdən (SPV) istifadə etməklə həyata keçirilib və şirkətləri birbaşa maliyyə riskindən qoruyaraq riski özəl kredit bazarlarına ötürür. Sİ data mərkəzlərinin tikinti xərcləri kəskin artdıqca bu strategiya daha geniş yayılıb və Meta, Oracle və digər iri şirkətlər bu trendə liderlik edir.

Bu mexanizmdə texnologiya şirkətləri data mərkəzlərini maliyyələşdirmək və onlara sahib olmaq üçün ayrıca hüquqi qurumlar olan xüsusi təyinatlı şirkətlər yaradır. Daha sonra həmin obyektləri icarəyə götürürlər və borcu əsas balanslarında göstərmirlər. Böyük sövdələşmələrə Luizianadakı Meta-nın 30 milyard dollarlıq Hyperion obyekti, Oracle-ın balansdan kənar 66 milyard dollarlıq borcu və özəl kreditlər və aktivlə təmin olunmuş qiymətli kağızlar vasitəsilə maliyyələşdirilən digər iri layihələr daxildir. Bu struktur şirkətlərin kredit reytinqlərini qoruyur və maliyyə göstəricilərini daha sağlam göstərir, lakin investorlar və tənzimləyicilər üçün real öhdəliklərin miqyasını gizlədir.

Balansdan kənar borclanma yanaşması maliyyə şəffaflığı və sistem riskləri ilə bağlı narahatlıqları artırır. Böyük həcmdə borcun özəl kredit bazarlarında cəmlənməsi, Sİ-yə tələbat gözləniləndən zəif olarsa, daha geniş bazar sabitsizliyinə səbəb ola bilər. İnvestorlar və tənzimləyicilər hesab edirlər ki, risklər tam şəkildə nəzərə alınmır, çünki bu data mərkəzlərinin dəyəri Sİ hesablama gücünə davamlı tələbatdan birbaşa asılıdır. Bu tendensiya həm də texnologiya şirkətlərinin real borclanma səviyyəsini gizlədə və bazar geriləməsi zamanı investorları çaşdıra bilər.

Bu maliyyələşmə dəyişikliyi texnologiya nəhənglərinə Sİ infrastrukturunu sürətlə genişləndirməyə imkan verir, lakin eyni zamanda maliyyə sisteminə əlavə mürəkkəblik və risk qatır. Sİ data mərkəzləri bumunun davam etməsi fonunda balansdan kənar borcun daha da artacağı gözlənilir və bu da uzunmüddətli dayanıqlılıq və tənzimləyici nəzarətlə bağlı suallar yaradır.

Ümumilikdə texnologiya qruplarının Sİ ambisiyalarını maliyyələşdirmək üçün 120 milyard dollarlıq borcu balansdan kənara çıxarması sənayedə kəskin dəyişiklikdən xəbər verir və maliyyə şəffaflığı ilə bazar sabitliyi üçün ciddi nəticələr vəd edir.