Banklar Venesuelaya investisiya imkanlarını dəyərləndirib

ABŞ-ın Nikolas Maduronu ələ keçirməsindən və müvəqqəti hökumətə keçiddən sonra qlobal banklar Venesuelanın neft sektoru və iqtisadi bərpası ilə bağlı imkanları dəyərləndirməyə başlayıb. Analitiklər bu prosesdə JPMorgan Chase bankının uzun illərdir ölkədə mövcudluğu səbəbilə digərlərindən bir addım öndə olduğunu qeyd edib.

Məlumata görə JPMorgan onilliklərdir Karakasda fəaliyyət göstərməyən, lakin saxlanılan bir ofisə malik olub. Bank 2002-ci ildə bankçılıq və ticarət əməliyyatlarını azaltmasına baxmayaraq, hüquqi və əməliyyat baxımından sürətli geri dönüş imkanını qoruyub. Sanksiyalar yumşaldılarsa, JPMorgan Venesuela neft ixracı üçün ticarət bankı qurub. Bu yanaşma bankın 2003-cü ildən sonra İraqda Ticarət Bankının yaradılmasında topladığı təcrübə ilə əsaslandırılıb. Eyni zamanda Venesuelanın güclü olduğu kritik minerallar sahəsində JPMorgan-ın 1.5 trilyon dollar həcmində elan etdiyi Resilience Initiative mexanizmlərindən istifadə ehtimalı da gündəmdə saxlanılıb.

Digər banklar da prosesi izləyib. Citigroup 2021-ci ildə ölkədən çıxsa da, Latın Amerikası üzrə dərin təcrübəsi səbəbilə mümkün geri dönüş üçün “sürpriz namizəd” kimi qiymətləndirilib. İspaniyanın BBVA bankı hazırda Venesuelada nəzərəçarpacaq fəaliyyəti olan yeganə iri xarici bank kimi bankçılıq və infrastruktur layihələrinə maraq göstərib. Bank of Nova Scotia isə ABŞ-ın prosesdə daha fəal rol almasının Latın Amerikası üzrə böyüməsinə müsbət təsir edəcəyini gözlədiyini bildirib.

Potensial imkanlara ticarət maliyyələşdirilməsi, neft infrastrukturu layihələri, suveren istiqrazlarla əməliyyatlar və enerji sektorunda restrukturizasiya daxildir. JPMorgan-ın Venesuela istiqrazları üzrə artıq ofşor bazarlarda aktiv olduğu vurğulanıb. ABŞ administrasiyası Venesuelanın bərpası üçün “Big Oil”dən təxminən 100 milyard dollar həcmində sərmayə cəlb etməyi hədəfləyib. Bildirilib ki, Venesuela neft satışlarından əldə olunan gəlirlər hazırda ABŞ nəzarətində olan beynəlxalq bank hesablarına yönəldilib.

Bununla yanaşı risklər də qalmaqda davam edib. Sərt tənzimləmə mühiti, iqtisadi qeyri-sabitlik və sanksiyaların ləğvindən sonra İran təcrübəsində yaşanan ehtiyatlı yanaşma bankları diqqətli davranmağa vadar edib. Qeyd olunub ki, JPMorgan-ın Latın Amerikası və Karib regionundan əldə etdiyi gəlirlər qlobal gəlirlərinin cəmi 2%-ni təşkil edib. Venesuelanın dünya ÜDM-ində payı təxminən 0.1% olsa da, ölkənin neft ehtiyatları və geosiyasi əhəmiyyəti bank sektorunda marağı xeyli artırıb.