2026-cı ildə qlobal neft bazarında kəskin ucuzlaşma gözlənilir
Analitiklər 2026-cı ildə neft qiymətlərində kəskin ucuzlaşma gözləyir
2026-cı ildə qlobal neft bazarında kəskin ucuzlaşma gözlənilir. Wall Street-ın aparıcı əmtəə strateglərinin hesablamalarına görə, gələn il bazarda yaranacaq “ağır təklif bolluğu” Brent və WTI qiymətlərini pandemiya dövründən bəri görünməmiş səviyyələrə endirə bilər. JPMorgan-ın əmtəə komandası Brent markalı neftin 2026-da 58 dollaradək, ABŞ neftinin (WTI) isə 54 dollara geriləyəcəyini proqnozlaşdırır. Goldman Sachs isə daha da aşağı rəqəmlər gözləyərək Brent üçün illik orta qiyməti 56 dollar, WTI üçün isə 52 dollar səviyyəsində qiymətləndirir. Hər iki bank 2027-ci ildə də zəifləmənin davam edəcəyini, yalnız 2028-dən etibarən mümkün bərpa mərhələsinin başlaya biləcəyini qeyd edir.
Bazarda yaranan artıq təklif bir neçə əsas mənbədən qidalanır. OPEC+ aprel ayından etibarən hasilat məhdudiyyətlərini tədricən aradan qaldırıb və bu müddət ərzində gündəlik hasilatı 2.9 milyon bareldən çox artırıb. Digər tərəfdən, ABŞ şist neft istehsalçıları 2025-ci ilin sonuna qədər tarixi rekord həcmdə hasilata çatmağa hazırlaşır. Çin 2025-in əvvəlində böyük həcmdə Neft Fondu ehtiyatları toplasa da, ümumi qlobal təklif artığını tam udmağa yetməyib. Hindistanın Rusiyanın Ural markalı neftinə tələbatı da əlavə təklif yaradan amillər sırasındadır.
Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, istehsalçılar tərəfindən sürətli və koordinasiya olunmuş hasilat azalmaları olmazsa, neftin qiyməti bir çox ölkə və şirkət üçün maya dəyərinə yaxın və ya daha aşağı səviyyələrə enə bilər. Bu isə həm mənfəətliliyi aşağı salacaq, həm də sektorda uzunmüddətli investisiya planlarını təhdid edəcək.
2026-cı ildə istehsal artımı qlobal tələbi əhəmiyyətli dərəcədə üstələyəcək. Proqnozlara görə, gələn il bazarda 0.5 milyon bareldən 4.2 milyon barelədək gündəlik profisit yarana bilər. Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) 4 milyon bareldən bir qədər çox, OPEC isə daha məhdud həcmdə profisit proqnozlaşdırır. Bununla belə, analitiklər hesab edir ki, Ukrayna münaqişəsi kimi geopolitik risklər müəyyən həcmdə qiymət dəstəyi yarada bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, bazarın tarazlaşması iki əsas mexanizm vasitəsilə mümkündür: qiymətlərin düşməsi fonunda tələbin yüksəlməsi və gəlirliliyin azalması səbəbindən könüllü və ya məcburi hasilat ixtisarları.
Brent üçün 50 dollar həddinə doğru eniş mümkündür
Proqnozlara əsasən, Brent markalı neft 2026-cı ilin sonunda 50 dolların aşağı hədlərinə enə bilər — bu, sonuncu dəfə COVID-19-un ilk günlərində müşahidə olunmuş səviyyədir. JPMorgan strategləri hesab edir ki, əgər qiymətlər 55 dolların altına düşərsə, xüsusilə yüksək maya dəyərinə malik ABŞ şist istehsalçıları arasında kütləvi hasilat azalmaları qaçılmaz olacaq.
Goldman Sachs isə 2027-ci ildən sonra qiymətlərin yüksəlməyə başlayacağını düşünür. Banka görə, bu artımın arxasında hasilatın tədricən azalması, şist yataqlarının yetkinləşməsi, qlobal ehtiyatların zəifləməsi və iqtisadi bərpa fonunda tələbin güclənməsi dayanacaq.
İnvestorlar nəyi izləməlidir?
Analitiklər bildirir ki, 2026-cı ildə bazarın ən böyük qeyri-müəyyənlik mənbələri bunlardır:
- OPEC+ hasilat siyasəti və mümkün yeni kvotalar
- ABŞ şist sektorunda istehsal dinamiki
- Çin və Hindistanın neft idxalı və tələbat trendləri
- Geopolitik risklərin qiymətə təsiri
Bazar balansının 2026-cı ildə təklifin xeyrinə kəskin şəkildə pozulacağı ehtimalı davam edir. Bu isə neft qiymətləri üçün çətin bir dönəm yarada bilər və yüksək volatillik riskini artırır.