Arktik soyuqlar ABŞ-da təbii qaz qiymətlərini çoxillik maksimuma yüksəldib

Portfel.az xəbər verir ki, ABŞ-ni bürüyən sərt Arktik soyuq dalğası fonunda təbii qaz qiymətləri 2022-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə qalxıb. Kəskin temperatur enişi istilik tələbatını sürətlə artırıb, eyni zamanda hasilat və nəqliyyat infrastrukturunda fasilələr yaradıb ki, bu da bazarda ciddi qiymət sıçrayışına səbəb olub.

Məlumata görə, ABŞ-nin Şimal-şərq, Orta Qərb və digər regionlarında 200 milyondan çox insan ekstremal soyuğun təsiri altında qalıb. Temperatur mövsümi normadan 15–30°F aşağı düşüb, bəzi ərazilərdə küləyin təsiri ilə hiss olunan temperatur -30°F-dək enib. Son illərin ən sərt soyuqlarından biri kimi qiymətləndirilən bu hava şəraiti həm məişət, həm də elektrik stansiyaları üzrə qaz tələbatını kəskin artırıb. Eyni zamanda Permian və Appalaçi kimi əsas hövzələrdə boru xətlərinin donması nəticəsində hasilatın təxminən 12%-i müvəqqəti olaraq sıradan çıxıb.

Bu şəraitdə bazarda qiymət rallisi müşahidə olunub. Bir həftə ərzində qiymətlərin 70%-ə yaxın artması 1990-cı ildən bəri ən güclü həftəlik yüksəliş kimi qeydə alınıb, gün daxili sıçrayışlar isə 20–30% diapazonunda dəyişib. Henry Hub spot qiymətləri 4 dollardan başlayaraq 13 dollar/MMBtu səviyyəsinə qədər qalxıb, ABŞ-nin şimal-şərqində isə bəzi mərkəzlərdə qiymətlər 30 dollar/MMBtu həddinə çatıb. Anbarlardan çıxarışlar kəskinləşsə də, ehtiyatların hələ də beşillik orta göstəricidən yuxarı olduğu bildirilib.

Analitiklərin fikrincə, bazardakı hərəkətlilikdə spekulyativ mövqelər də rol oynayıb. Hedc-fondların ayı mövqeləri fonunda yaranan “short squeeze” istehsalçılar – o cümlədən EQT və Antero Resources üçün müsbət təsir göstərib, lakin istehlakçılar üçün kommunal xərclərin artması siyasi müzakirələri də gücləndirib. Qlobal miqyasda isə ABŞ hasilatının təxminən 17%-ni təşkil edən LNG ixracı Avropa və Asiyada təklifin daralmasına yol açıb və bu regionlarda da qiymətlərin yüksəlməsinə təkan verib.

Portfel.az-ın məlumatına görə, proqnozlar hava şəraitindən asılı olaraq dəyişkən qalır. Daha isti hava gözləntiləri qiymətlərdə düzəlişə səbəb ola bilər, lakin soyuqların fevralın əvvəlinədək davam etməsi ehtiyatların daha da azalması riskini artırır və 2021-ci il Texas donması ilə bağlı xatirələri yenidən gündəmə gətirir.