Çin 2025-ci ili rekord 1.2 trilyon dollarlıq ticarət profisiti ilə başa vurub

portfel.az xəbər verir ki, Çin 2025-ci ildə ticarət balansında 1.2 trilyon dollar həcmində rekord profisit qeydə alıb. Bu göstərici 2024-cü ildəki 992 milyard dollarla müqayisədə təxminən 20% artım deməkdir. ABŞ tariflərinə baxmayaraq, Çin ixracı ABŞ bazarından kənar istiqamətlərə – Cənub-Şərqi Asiya, Afrika, Latın Amerikası və Avropaya yönəltməklə itkiləri kompensasiya edə bilib.

Reuters və AP News-a əsasən, 2025-ci ildə Çinin ümumi ixracı 3.7 trilyon dollar təşkil edib və illik bazada 6.1% artıb. İdxal isə 2.58 trilyon dollar səviyyəsində olub və artım cəmi 0.5% təşkil edib. Beləliklə, ümumi ticarət dövriyyəsi 6.48 trilyon dollara çatıb və bu, ardıcıl doqquzuncu il artımın davam etməsi anlamına gəlib. Təkcə dekabr ayında ticarət profisiti 114 milyard dollar olub, bu dövrdə ixrac 6.6%, idxal isə 5.7% artıb.

ABŞ-la ticarətdə isə ciddi azalma müşahidə edilib. 2025-ci ildə Çindən ABŞ-a ixrac 20–28% intervalında geriləyib, ABŞ-dan idxal isə 14.6% azalıb. Buna baxmayaraq, Çin bu itkini digər bazarlar hesabına balanslaşdırıb. Elektrik avtomobillərinin ixracı 49%, avtomobil tədarükü isə 19.4% artıb. İl ərzində Çin aylıq 100 milyard dollardan çox ticarət profisitinə yeddi dəfə nail olub. Bu göstərici 2024-cü ildə cəmi bir dəfə qeydə alınmışdı.

Strateji baxımdan Çin şirkətləri məhsulların bir hissəsini üçüncü ölkələr üzərindən yönləndirib. Rusiya ilə ticarət isə son beş ildə ilk dəfə azalıb. Bu geriləmə əsasən avtomobil tələbinin zəifləməsi və enerji idxalının azalması ilə izah olunub. Gömrük Administrasiyasının rəhbər müavini Van Jun ABŞ-ın texnologiya ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin Çinin idxalını zəiflədən əsas amillərdən biri olduğunu bildirib.

Qlobal miqyasda Çinin ticarət profisiti artıq ölkə ÜDM-nin 10%-dən çoxunu təşkil edir. Bu göstərici Yaponiyanın 1990-cı illərdəki tarixi maksimumunu və Almaniyanın profisit səviyyələrini xeyli üstələyib. Avropa İttifaqı, Hindistan və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində sənaye istehsalının sıxışdırılması ilə bağlı narahatlıqlar da məhz bu fondda güclənib. Çin hökuməti aprel ayından günəş panelləri və batareyalar üzrə bəzi ixrac subsidiyalarını ləğv etməyi planlaşdırıb.

Bu arada Donald Trump administrasiyasının İranla ticarət aparan ölkələrə qarşı 25% tarif təhdidləri də riskləri artırıb. İqtisadçılar hesab edir ki, daxili tələbin zəif qalmasına baxmayaraq, ixracın davamlılığı 2026-cı ilin birinci rübündə Çinin iqtisadi artımını dəstəkləyə bilər.