Çinin 167 milyard dollarlıq mega-bəndi dünya üzrə ən böyük hidroenerji layihəsi olacaq

Çinin rəsmi adı Yarlung Tsangpo hidroelektrik stansiyası olan 167 milyard dollarlıq mega-bənd layihəsi Tibətdə tikilir və tamamlandıqdan sonra dünyanın ən böyük hidroelektrik bəndi olacaq. Layihənin dəyəri 1.2 trilyon yuan, yəni təxminən 167 milyard dollar olaraq qiymətləndirilir. Bu məbləğ Üç Dərə bəndinin xərcini xeyli üstələyir. Stansiyanın illik gücü 70 giqavata qədər çata bilər ki, bu da Polşanın ümumi elektrik istehsal gücündən çoxdur.

Layihə ciddi mübahisələrə səbəb olub. Mütəxəssislər mümkün ekoloji təsirlərdən narahatdır. Risklərə zəlzələlər, torpaq sürüşmələri və bölgənin biomüxtəlifliyinə zərər daxildir. Tibetin həssas coğrafiyası bu qorxuları daha da artırır.

Aşağı axında yerləşən ölkələr, xüsusilə Hindistan və Banqladeş də ciddi narahatlıq ifadə edir. Onlar hesab edirlər ki, Çin su axınını idarə etməklə milyonlarla insanın asılı olduğu çay sistemlərinə təsir göstərə bilər. Bu çaylar Tibet yaylasından başlayır və region üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Çin hökuməti təhlükəsizlik və ekoloji qoruma tədbirlərinin ciddi şəkildə tətbiq ediləcəyini bildirir. Rəsmi Pekin qonşu ölkələrlə məlumat mübadiləsi aparacağına söz verib. Tənqidçilər isə layihənin regional gərginliyi artıra və uzunmüddətli ekoloji risklər yarada biləcəyini deyir.

Bənd tamamlandıqdan sonra Çinin təmiz enerji strategiyasında əsas rol oynayacaq. Layihə ölkənin 2060-cı il üçün müəyyən etdiyi xalis sıfır emissiya hədəflərinə çatmasına dəstək verməlidir. Eyni zamanda bu mega-bənd Çinin mühəndislik gücünün simvolu kimi təqdim olunur və qlobal hidroenerji sahəsində üstünlük iddiasını gücləndirir. Buna baxmayaraq, layihə həm ekoloji, həm də geosiyasi mübahisələrin mərkəzində qalmaqda davam edir.