Rusiya zərbələri fonunda Ukraynanın taxıl ixracı dekabrda kəskin azalıb
portfel.az xəbər verir ki, 2025-ci ilin dekabr ayında Ukraynanın taxıl ixracı Qara dəniz limanlarına və logistika xətlərinə Rusiya zərbələrinin intensivləşməsi fonunda ciddi şəkildə zəifləyib. Bu dövrdə buğda tədarükü əvvəlki aylarla müqayisədə təxminən 25% azalıb. Ümumi kənd təsərrüfatı ixrac həcmi isə aylıq müqayisədə 8.4% geriləyərək 3.28 milyon ton təşkil edib.
Ən böyük zərbə buğda ixracına dəyib. Noyabr ayında 958,000 ton olan buğda ixracı dekabrda 619,000 ton səviyyəsinə enib. Soya ixracı isə iki dəfə azalaraq 203,000 ton olub. Qarğıdalı ümumi mənzərədən fərqlənərək 22% artımla 2.25 milyon tona çatıb və ümumi taxıl ixracının 75%-ni təşkil edib. Buna baxmayaraq, qarğıdalıdakı artım ümumi geriləməni kompensasiya edə bilməyib.
Rusiya hücumları xüsusilə Odesa limanlarını, dəmir yolu şəbəkəsini və enerji infrastrukturunu hədəfə alıb. Son 11 ayda 76 milyon ton yük dövriyyəsi olan limanlar ardıcıl zərbələr nəticəsində fəaliyyətini kəskin məhdudlaşdırıb. Dəmir yolu infrastrukturu 800-dən çox hücuma məruz qalıb. Bu şəraitdə limanların işləmə gücü 20%-ə düşüb, daşınma müddəti isə əvvəlki 2–3 gündən 10–20 günə qədər uzanıb. Elektrik kəsintiləri və lokomotiv çatışmazlığı səbəbindən bir çox terminallar fəaliyyətini dayandırıb.
Mövsümi göstəricilərə görə, 2025/26-cı təsərrüfat ilinin iyul–dekabr aylarında Ukraynanın taxıl ixracı 15.4 milyon ton təşkil edib. Bu rəqəm ötən ilin eyni dövründə 21.9 milyon ton olub. Təkcə dekabr ayında ixrac edilən təxminən 3 milyon ton məhsulun dəyəri 643 milyon dollar səviyyəsində qiymətləndirilib. Statistikalar struktur dəyişikliklərini də üzə çıxarıb. Arpa və yulaf ixracı artıb, xırda taxıl növlərində isə 26–52% aralığında azalma qeydə alınıb.
Mövcud vəziyyətlə bağlı perspektivlər də çətin olaraq qalır. Dizel generatorlarından istifadə logistika xərclərini artırıb. Avropa İttifaqının yeni tələbləri fonunda soya küspəsinə ehtiyat yığımı güclənib. Analitiklər bildiriblər ki, Rusiya Ukraynanın ixrac xəttini kəsməyi hədəfləyib. Kənd təsərrüfatı ixracının təxminən 90%-i dəniz yolu ilə həyata keçirildiyi üçün bu risk fermer gəlirlərini və gübrə maliyyələşməsini təhdid edib. Bu səbəbdən hava hücumundan müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsi artıq təkcə hərbi yox, iqtisadi prioritet kimi qiymətləndirilib.