Maliyyə Lüğəti
Maliyyə və investisiya ilə bağlı ən çox rast gəlinən terminlərin sadə, Azərbaycan dilində izahı. İstədiyiniz terminin adını axtarın və ya əlifba sırası ilə gəzin.
A
- Açığa satış Qiymətin düşəcəyini gözləyərək borc alınmış aktivin satılıb sonra ucuz geri alınması strategiyası.
- Adi səhm Sahibinə səsvermə hüququ və dəyişkən dividend əldə etmək imkanı verən əsas səhm növü.
- Ağ kitab Yeni kriptovalyuta layihəsinin texniki və biznes əsaslarını izah edən rəsmi sənəd.
- Akkreditiv Bankın müştərisi adından, müəyyən şərtlər yerinə yetirildikdə ödənişi zəmanət altına alan sənəd.
- Aktiv Fərdə və ya şirkətə iqtisadi dəyər gətirən, sahiblik hüququ olan hər hansı resurs.
- Aktiv bölgüsü Portfelin səhm, istiqraz, nağd pul kimi əsas aktiv sinifləri arasında faiz nisbətlərinin müəyyən edilməsi.
- Aktiv idarə olunan fond Fond menecerinin bazarı üstələmək məqsədilə fəal şəkildə aktiv seçimi apardığı fond növü.
- Aktivlərin gəlirliliyi Şirkətin xalis mənfəətinin ümumi aktivlərinə nisbətini göstərən rentabellik əmsalı.
- Alfa əmsalı İnvestisiyanın risk səviyyəsinə uyğun gözlənilən gəlirlilikdən nə qədər artıq və ya az gəlir gətirdiyini göstərən göstərici.
- Alıcılıq qabiliyyəti Müəyyən məbləğ pulla alına biləcək mal və xidmətlərin real həcmi.
- Alış-satış spredi Alıcının təklif etdiyi ən yüksək qiymətlə satıcının tələb etdiyi ən aşağı qiymət arasındakı fərq.
- Amortizasiya Əsas vəsaitlərin və ya qeyri-maddi aktivlərin dəyərinin istifadə müddəti ərzində tədricən silinməsi prosesi.
- Annuitet ödəniş Kredit üzrə hər ay eyni məbləğdə edilən, əsas borc və faizi birləşdirən ödəniş sxemi.
- Anuitet Sığorta şirkəti tərəfindən müəyyən müddət ərzində müntəzəm ödənişlər təmin edən maliyyə məhsulu.
- Audit Şirkətin maliyyə hesabatlarının müstəqil mütəxəssis tərəfindən yoxlanılması prosesi.
B
- Balans hesabatı Şirkətin müəyyən tarixə olan aktivlərini, öhdəliklərini və kapitalını əks etdirən maliyyə hesabatı.
- Balanslaşdırılmış fond Vəsaitini həm səhm, həm də istiqraz arasında müəyyən nisbətdə bölüşdürən fond.
- Bank komissiyası Bankın göstərdiyi xidmətlərə görə müştəridən aldığı haqq.
- Bank zəmanəti Bankın müştərisi adından üçüncü tərəfə öhdəliyin yerinə yetiriləcəyinə dair verdiyi yazılı təminat.
- Bazar kapitalizasiyası Şirkətin bütün dövriyyədə olan səhmlərinin cari bazar qiymətinə əsasən ümumi dəyəri.
- Bazar riski Bütün bazarın ümumi hərəkəti nəticəsində investisiyaların dəyər itirmə ehtimalı.
- Bazar sifarişi Qiymətli kağızın cari bazar qiymətində dərhal alınması və ya satılması üçün verilən sifariş.
- Bear bazar Qiymətlərin uzun müddət ərzində davamlı azaldığı, investor pessimizminin hökm sürdüyü bazar vəziyyəti.
- Benchmark Fondun və ya portfelin performansının müqayisə edildiyi etalon indeks və ya göstərici.
- Beta əmsalı Bir aktivin qiymətinin ümumi bazara nisbətən nə dərəcədə dəyişkən olduğunu göstərən göstərici.
- Birjada satılan fond Fond birjasında adi səhm kimi ticarəti aparılan, adətən müəyyən indeksi izləyən investisiya fondu.
- Birləşmə və satınalma Bir şirkətin başqa şirkətlə birləşməsi və ya onu satın alması prosesi.
- Bitkoin 2009-cu ildə yaradılmış, ilk və ən böyük bazar dəyərinə malik mərkəzləşdirilməmiş kriptovalyuta.
- Blokçeyn Əməliyyatların mərkəzləşdirilməmiş şəkildə, dəyişdirilə bilməyən bloklar zənciri şəklində qeydə alındığı texnologiya.
- Blue chip səhm Uzun müddət sabit fəaliyyət göstərən, böyük və etibarlı şirkətlərin səhmi.
- Borc/kapital əmsalı Şirkətin ümumi borcunun səhmdar kapitalına nisbətini göstərən maliyyə əmsalı.
- Böyük kapitallı şirkət Bazar kapitalizasiyası çox yüksək olan, adətən sənayedə lider mövqedə olan iri şirkət.
- Broker Müştəri adından qiymətli kağızların alqı-satqısını həyata keçirən lisenziyalı vasitəçi.
- Büdcə Müəyyən dövr üçün gözlənilən gəlir və xərclərin planlaşdırılmış cədvəli.
- Büdcə kəsiri Dövlətin xərclərinin gəlirlərindən artıq olması vəziyyəti.
- Bull bazar Qiymətlərin uzun müddət ərzində davamlı artdığı, investor optimizminin yüksək olduğu bazar vəziyyəti.
C
- Call opsion Sahibinə aktivi müəyyən qiymətə almaq hüququ verən opsion növü.
- Cari əmsal Şirkətin qısamüddətli aktivlərinin qısamüddətli öhdəliklərinə nisbəti.
- Cari hesab Gündəlik əməliyyatlar üçün istifadə olunan, adətən faiz gətirməyən bank hesabı.
- Cari hesab balansı Ölkənin xarici dünya ilə mal, xidmət, gəlir və transfertlər üzrə ümumi əməliyyatlarının balansı.
D
- Daxili gəlirlilik norması Layihənin xalis indiki dəyərini sıfıra bərabərləşdirən diskont dərəcəsi.
- Debitor borclar Müştərilərin şirkətə olan, hələ ödənilməmiş borcları.
- Deflyasiya Mal və xidmətlərin ümumi qiymət səviyyəsinin zamanla azalması.
- Defolt riski Borclunun öz maliyyə öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirməmə ehtimalı.
- Depozit Şəxsin bankda müəyyən müddətə və ya tələb olunanadək yerləşdirdiyi pul vəsaiti.
- Depozit sertifikatı Bankın müəyyən məbləğin müəyyən müddətə və faizlə qoyulduğunu təsdiq edən qiymətli kağız.
- Devalvasiya Ölkə valyutasının digər valyutalara qarşı rəsmi olaraq dəyərinin azaldılması.
- Dilinq hesabı İnvestorun broker vasitəsilə qiymətli kağız alqı-satqısı etdiyi ticarət hesabı.
- Diskont istiqraz Nominal dəyərindən aşağı qiymətə satılan, kupon ödəmədən yalnız qiymət fərqi ilə gəlir gətirən istiqraz.
- Diskontlaşdırılmış pul axını Gələcək pul axınlarının bugünkü dəyərini hesablayaraq aktivin dəyərini müəyyən etmə metodu.
- Diversifikasiya Riski azaltmaq üçün investisiyaların müxtəlif aktiv, sektor və regionlar arasında bölüşdürülməsi.
- Dividend Şirkətin mənfəətindən səhmdarlara bölünərək ödənilən pul məbləği.
- Dividend gəlirliliyi İllik dividend ödənişinin səhmin cari bazar qiymətinə nisbəti.
- Dövlət borcu Dövlətin daxili və xarici kreditorlara olan ümumi borc öhdəliklərinin məcmusu.
- Dövlət istiqrazı Dövlət tərəfindən büdcə ehtiyaclarını maliyyələşdirmək üçün buraxılan borc qiymətli kağızı.
- Dövlət pensiyası Dövlət büdcəsi və ya sosial sığorta sistemi vasitəsilə təqaüdçülərə ödənilən müntəzəm ödəniş.
- Dövriyyə kapitalı Şirkətin qısamüddətli aktivləri ilə qısamüddətli öhdəlikləri arasındakı fərq.
F
- Faiz dərəcəsi Borc alınan və ya qoyulan pulun istifadəsinə görə ödənilən haqqın illik faizlə ifadəsi.
- Faiz dərəcəsi riski Bazar faiz dərəcələrinin dəyişməsi nəticəsində istiqraz qiymətinin dəyişmə riski.
- Faizsiz güzəşt dövrü Kredit kartı üzrə borcun faizsiz geri ödənilə biləcəyi ilkin müddət.
- Fərdi pensiya hesabı Şəxsin öz təqaüd yığımını müstəqil şəkildə formalaşdırdığı investisiya hesabı.
- Fiskal siyasət Dövlətin vergi və büdcə xərcləri vasitəsilə iqtisadiyyata təsir etmə tədbirləri.
- Fond birjası Səhm, istiqraz və digər qiymətli kağızların alqı-satqısının təşkil olunduğu tənzimlənən bazar.
- Fond indeksi Müəyyən qrup qiymətli kağızın ümumi performansını izləyən statistik göstərici.
- Fond meneceri İnvestisiya fondunun portfelini idarə edən, alqı-satqı qərarlarını verən peşəkar mütəxəssis.
- Forvard məzənnə Gələcək tarixdə həyata keçiriləcək valyuta mübadiləsi üçün bu gün razılaşdırılan məzənnə.
- Forvard müqavilə İki tərəf arasında birbaşa razılaşdırılan, birjadan kənar gələcək alqı-satqı müqaviləsi.
- Franşiza Sığorta hadisəsi zamanı zərərin sığortalı tərəfindən öz üzərinə götürülən hissəsi.
- Fundamental analiz Şirkətin maliyyə göstəriciləri, sənayesi və iqtisadi mühiti əsasında dəyərinin qiymətləndirilməsi metodu.
- Fürsət xərci Bir seçim edildikdə əldən verilən ən yaxşı alternativ variantın dəyəri.
- Fyuçers Müəyyən aktivi gələcəkdə əvvəlcədən razılaşdırılmış qiymətə almaq/satmaq öhdəliyi yaradan standartlaşdırılmış müqavilə.
G
H
- Halqa maliyyələşmə Layihə üçün internet platforması vasitəsilə çoxsaylı insanlardan kiçik məbləğlərdə vəsait toplanması üsulu.
- Halving Bitkoin kimi bəzi kriptovalyutalarda mədənçilik mükafatının müəyyən intervallarla yarıya endirilməsi hadisəsi.
- Hedcinq Mövcud bir mövqedəki riski azaltmaq üçün əks istiqamətli əməliyyat aparılması strategiyası.
- Həyat sığortası Sığortalının vəfatı və ya müəyyən hadisə halında faydalananlara ödəniş təmin edən sığorta növü.
I
K
- Kapital Fərdin və ya şirkətin sahib olduğu pul, əmlak və digər maliyyə resurslarının məcmusu.
- Kapitalın gəlirliliyi Şirkətin xalis mənfəətinin səhmdar kapitalına nisbətini göstərən rentabellik əmsalı.
- Kiçik kapitallı şirkət Bazar kapitalizasiyası nisbətən aşağı olan, adətən yüksək artım potensialına malik şirkət.
- Konsentrasiya riski Portfelin çox hissəsinin bir aktivə, sektora və ya regiona yönəlməsindən yaranan risk.
- Konvertasiya olunan istiqraz Müəyyən şərtlərlə emitentin adi səhminə çevrilə bilən istiqraz növü.
- Korporativ istiqraz Şirkətlər tərəfindən əlavə kapital cəlb etmək məqsədilə buraxılan borc qiymətli kağızı.
- Korrelyasiya İki aktivin qiymət hərəkətlərinin bir-biri ilə nə dərəcədə əlaqəli olduğunu göstərən statistik ölçü.
- Kredit Bank və ya digər maliyyə institutu tərəfindən müəyyən şərtlərlə (faiz və müddət) verilən borc vəsaiti.
- Kredit kartı Sahibinə əvvəlcədən müəyyən edilmiş limit daxilində kredit vəsaiti ilə ödəniş etməyə imkan verən bank kartı.
- Kredit limiti Bankın müştəriyə istifadə üçün icazə verdiyi maksimum kredit məbləği.
- Kreditor borcları Şirkətin təchizatçılara və digər tərəflərə olan, hələ ödəməmiş borcları.
- Kredit reytinqi Reytinq agentliklərinin emitentin borcunu ödəmə qabiliyyətinə verdiyi qiymətləndirmə.
- Kredit riski Borcalanın öz öhdəliyini yerinə yetirməməsi nəticəsində kreditorun itki çəkməsi ehtimalı.
- Kredit tarixçəsi Şəxsin əvvəlki kreditlərini necə ödədiyini əks etdirən qeydlər toplusu.
- Kriptovalyuta Kriptoqrafik metodlarla qorunan, mərkəzləşdirilməmiş şəbəkələr üzərində fəaliyyət göstərən rəqəmsal valyuta.
- Kross-kurs Milli valyutanı əsas götürmədən iki xarici valyuta arasında hesablanan məzənnə.
- Kupon dərəcəsi İstiqrazın nominal dəyərinə görə emitentin illik ödəməli olduğu faiz dərəcəsi.
L
- Likvidlik Bir aktivin dəyərini əhəmiyyətli itirmədən sürətlə nağd pula çevrilə bilmə qabiliyyəti.
- Likvidlik riski Aktivin lazım olan vaxtda münasib qiymətə satıla bilməməsi riski.
- Limit sifariş Qiymətli kağızın yalnız investorun təyin etdiyi qiymətdə və ya ondan yaxşı şərtlə alınıb-satılması üçün verilən sifariş.
M
- Maliyyə savadlılığı Şəxsin büdcə, kredit, əmanət və investisiya barədə məlumatlı qərar vermək bacarığı.
- Manat Azərbaycan Respublikasının rəsmi milli valyutası.
- Marja tələbi Brokerin, mövqe zərərlə nəticələndikdə əlavə vəsait qoyulmasını tələb etməsi.
- Marja ticarəti Brokerdən borc alınmış vəsaitlə qiymətli kağız alqı-satqısının aparılması.
- Mədənçilik Hesablama gücü istifadə edərək blokçeyn əməliyyatlarının təsdiqlənməsi və yeni sikkələrin buraxılması prosesi.
- Mənfəət Şirkətin gəlirləri ilə çəkdiyi xərclər arasındakı müsbət fərq.
- Mənfəət və zərər hesabatı Şirkətin müəyyən dövr ərzindəki gəlir, xərc və mənfəətini əks etdirən maliyyə hesabatı.
- Mərkəzi Bank Ölkənin pul siyasətini idarə edən, valyuta sabitliyi və maliyyə sisteminin sabitliyinə cavabdeh dövlət qurumu.
- Mərkəzləşdirilməmiş birja İstifadəçilərin bir-biri ilə birbaşa, mərkəzi vasitəçi olmadan kriptovalyuta ticarəti apara bildiyi platforma.
- Mərkəzləşdirilməmiş maliyyə Ənənəvi bank və vasitəçilər olmadan blokçeyn üzərində göstərilən maliyyə xidmətləri sistemi.
- Mərkəzləşdirilmiş birja Bir şirkət tərəfindən idarə olunan, istifadəçilərin vasitəçi vasitəsilə kriptovalyuta aldığı platforma.
- Mikrokredit Adətən kiçik biznes və ya fərdi ehtiyaclar üçün verilən, nisbətən kiçik məbləğli kredit.
- Municipal istiqraz Bələdiyyə və ya yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən infrastruktur layihələrini maliyyələşdirmək üçün buraxılan istiqraz.
- Mürəkkəb faiz Yalnız əsas məbləğə deyil, əvvəlki dövrlərdə toplanmış faizə də hesablanan faiz.
N
O
- Opsion Sahibinə aktivi müəyyən qiymətə almaq və ya satmaq hüququ (öhdəlik deyil) verən törəmə maliyyə aləti.
- Orta dəyərləmə üsulu Bazar vəziyyətindən asılı olmayaraq müəyyən vaxt aralığında sabit məbləğ investisiya etmə strategiyası.
- Orta kapitallı şirkət Bazar kapitalizasiyası kiçik və böyük şirkətlər arasında olan şirkət kateqoriyası.
- Overdraft Bank hesabında vəsait olmadıqda müəyyən limitə qədər mənfi qalıqla ödəniş etmə imkanı.
P
- Passiv idarə olunan fond Müəyyən bir indeksin tərkibini və çəkilərini olduğu kimi təkrarlayan fond növü.
- Pensiya fondu İşçilərin gələcək pensiya təminatı üçün vəsaitlərin toplandığı və investisiya olunduğu fond.
- Pip Valyuta cütünün qiymətindəki ən kiçik standart dəyişikliyi ölçən vahid.
- Portfel Bir investorun sahib olduğu bütün maliyyə aktivlərinin (səhm, istiqraz, fond və s.) məcmusu.
- Pul bazarı fondu Vəsaitini yüksək likvidli, qısamüddətli borc alətlərinə yatıran, aşağı riskli fond.
- Pul siyasəti Mərkəzi bankın faiz dərəcələri və pul kütləsi vasitəsilə iqtisadiyyata təsir etmə tədbirləri.
- Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat Şirkətin əməliyyat, investisiya və maliyyələşdirmə fəaliyyəti üzrə nağd pul axınlarını göstərən hesabat.
- Put opsion Sahibinə aktivi müəyyən qiymətə satmaq hüququ verən opsion növü.
Q
- Qeyri-bərabər token Rəqəmsal aktivin unikallığını təsdiq edən, dəyişdirilə bilməyən blokçeyn əsaslı sertifikat.
- Qeyri-maddi aktivlər Fiziki forması olmayan, lakin şirkətə iqtisadi dəyər verən aktivlər (marka, patent və s.).
- Qeyri-sistemli risk Yalnız müəyyən şirkət və ya sektora aid olan, diversifikasiya ilə azaldıla bilən risk.
- Qiymət/Balans əmsalı Səhmin bazar qiymətinin bir səhmə düşən balans (kitab) dəyərinə nisbəti.
- Qiymət/Mənfəət əmsalı Səhmin bazar qiymətinin səhmə düşən mənfəətə nisbətini göstərən qiymətləndirmə əmsalı.
R
- Rebalanslaşdırma Portfeldəki aktiv çəkilərini ilkin hədəf nisbətlərə uyğunlaşdırmaq üçün yenidən tənzimlənməsi.
- Refinansirovka Mövcud krediti daha əlverişli şərtlərlə yeni kreditlə əvəz etmə prosesi.
- Resessiya İqtisadi fəallığın ardıcıl olaraq geniş miqyasda azalması dövrü.
- Revalvasiya Ölkə valyutasının digər valyutalara qarşı rəsmi olaraq dəyərinin artırılması.
- Rəqəmsal pulqabı Kriptovalyutaların saxlanılması və idarə olunması üçün istifadə olunan proqram və ya avadanlıq.
- Risk İnvestisiyanın gözlənilən nəticədən fərqli, o cümlədən itki ilə nəticələnmə ehtimalı.
- Risk tolerantlığı İnvestorun maliyyə itkilərinə psixoloji və maliyyə cəhətdən dözə bildiyi səviyyə.
S
- Sadə faiz Yalnız ilkin əsas məbləğ üzərindən hesablanan, toplanmış faizə təsir etməyən faiz növü.
- Sektor Oxşar biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlərin qruplaşdırıldığı iqtisadi kateqoriya.
- Səhm Şirkətin kapitalında sahiblik payını təsdiq edən qiymətli kağız.
- Səhmdar Şirkətin bir və ya daha çox səhminə sahib olan fiziki və ya hüquqi şəxs.
- Səhmdar kapitalı Şirkətin aktivlərindən öhdəliklərinin çıxılması nəticəsində əldə olunan, səhmdarlara məxsus xalis dəyər.
- Səhmdarların ümumi yığıncağı Şirkətin əsas qərarlarının qəbul edildiyi, bütün səhmdarların iştirak hüququna malik olduğu illik toplantı.
- Səhmə düşən mənfəət Şirkətin xalis mənfəətinin dövriyyədəki səhm sayına bölünməsi ilə hesablanan göstərici.
- Səhm fondu Vəsaitin əsas hissəsini səhmlərə yatıran investisiya fondu.
- Sərmayə xərcləri Şirkətin uzunmüddətli aktivlərin alınması və ya təkmilləşdirilməsinə yönəltdiyi xərclər.
- Sistemli risk Bütün bazara təsir edən, diversifikasiya ilə aradan qaldırıla bilməyən risk.
- Sıfır kuponlu istiqraz Müddət ərzində heç bir faiz ödənişi olmayan, yalnız nominal dəyərdən aşağı qiymətə satılan istiqraz.
- Sığorta Müəyyən haqq müqabilində gələcək maliyyə itkilərinə qarşı qorunma təmin edən müqavilə münasibəti.
- Sığorta haqqı Sığorta müqaviləsi çərçivəsində sığortalının müntəzəm ödədiyi məbləğ.
- Sığorta məbləği Sığorta hadisəsi baş verdikdə sığortaçının ödəyəcəyi maksimum kompensasiya məbləği.
- Sığorta polisi Sığortaçı ilə sığortalı arasındakı münasibəti tənzimləyən rəsmi sığorta müqaviləsi sənədi.
- Smart müqavilə Şərtləri əvvəlcədən proqramlaşdırılmış, blokçeyn üzərində avtomatik icra olunan rəqəmsal müqavilə.
- Spot məzənnə Valyutanın dərhal çatdırılma ilə cari bazar qiyməti.
- Stabilkoin Dəyəri ənənəvi valyuta və ya aktivə bağlanaraq sabit saxlanılan kriptovalyuta növü.
- Stagflyasiya Yüksək inflyasiya ilə zəif iqtisadi artımın və yüksək işsizliyin eyni vaxtda müşahidə olunması.
- Standart kənarlaşma Aktivin gəlirliliyinin orta göstəricidən nə qədər sapdığını ölçən statistik göstərici.
- Stop-loss sifarişi Səhmin qiyməti müəyyən səviyyəyə düşdükdə itkiləri məhdudlaşdırmaq üçün avtomatik satış sifarişi.
- Stress-test Portfelin və ya maliyyə institutunun kəskin, əlverişsiz ssenarilər altında dözümlülüyünün yoxlanılması.
- Sürətli əmsal Ehtiyatlar çıxılmaqla, ən likvid aktivlərin qısamüddətli öhdəliklərə nisbəti.
- Svop İki tərəfin gələcək pul axınlarını (faiz, valyuta və s.) mübadilə etməyi razılaşdırdığı törəmə maliyyə aləti.
- SWIFT kodu Banklararası beynəlxalq köçürmələrdə bankı unikal şəkildə identifikasiya edən kod.
T
- Texniki analiz Qiymət və ticarət həcmi tarixinə əsaslanaraq gələcək qiymət hərəkətini proqnozlaşdırma metodu.
- Təcili ehtiyat fondu Gözlənilməz xərclər üçün ayrılan, tez əldə edilə bilən nağd pul ehtiyatı.
- Ticarət balansı Ölkənin ixracı ilə idxalı arasındakı dəyər fərqi.
- Ticarət həcmi Müəyyən dövr ərzində alınıb-satılan qiymətli kağızların ümumi sayı.
- Token Mövcud bir blokçeyn şəbəkəsi üzərində yaradılan rəqəmsal aktiv vahidi.
- Törəmə maliyyə aləti Dəyəri başqa bir aktivin (əsas aktivin) qiymətindən asılı olan maliyyə müqaviləsi.
- Trend Aktivin qiymətinin müəyyən müddət ərzində üstünlük təşkil edən ümumi istiqaməti.
U
V
- Valyuta bazarı Dünyanın müxtəlif valyutalarının alqı-satqısının aparıldığı qlobal, mərkəzləşdirilməmiş bazar.
- Valyuta cütü Bir valyutanın digərinə nisbətdə dəyərini göstərən Forex bazarı ticarət vahidi.
- Valyuta ehtiyatları Mərkəzi bankın sahib olduğu xarici valyuta, qızıl və digər ehtiyat aktivlərinin məcmusu.
- Valyuta məzənnəsi Bir ölkənin valyutasının başqa bir valyuta ilə mübadilə nisbəti.
- Valyuta müdaxiləsi Mərkəzi bankın öz valyutasının məzənnəsinə təsir etmək üçün bazarda valyuta alıb-satması.
- Vençur kapitalı Yüksək artım potensialına malik erkən mərhələ şirkətlərinə qoyulan riskli investisiya kapitalı.
- Volatillik Aktivin qiymətinin müəyyən dövr ərzində nə dərəcədə dəyişkən olduğunu göstərən statistik ölçü.
X
- Xalis aktiv dəyəri Fondun ümumi aktivlərindən öhdəliklərinin çıxılıb pay sayına bölünməsi ilə hesablanan bir paya düşən dəyər.
- Xalis dəyər Bütün aktivlərin dəyərindən bütün öhdəliklərin çıxılması ilə əldə olunan məbləğ.
- Xalis indiki dəyər Layihədən gözlənilən pul axınlarının bugünkü dəyəri ilə ilkin investisiya arasındakı fərq.
- Xalis mənfəət Bütün gəlirlərdən bütün xərclərin, vergilərin və faizlərin çıxılmasından sonra qalan yekun mənfəət.
- Xalis mənfəət marjı Şirkətin xalis mənfəətinin ümumi gəlirə nisbətini faizlə göstərən rentabellik göstəricisi.
- Xarici birbaşa investisiya Xarici investorun başqa ölkədə biznesə uzunmüddətli nəzarət əldə etmək məqsədilə etdiyi investisiya.
- Xərc nisbəti Fondun illik idarəetmə və əməliyyat xərclərinin fondun ümumi aktivlərinə nisbəti.
- Xəzinə vekseli Dövlət tərəfindən buraxılan, adətən bir ildən az müddətli qısamüddətli borc kağızı.
- Xüsusi açar Kriptovalyuta pulqabına giriş və əməliyyatların təsdiqlənməsi üçün istifadə olunan məxfi kod.
Y
Z
Ö
Ü
- Ümumi Daxili Məhsul Müəyyən dövr ərzində ölkə daxilində istehsal olunan bütün mal və xidmətlərin ümumi bazar dəyəri.
- Ümumi gəlir Şirkətin əsas fəaliyyətindən əldə etdiyi, xərclər çıxılmazdan əvvəlki cəmi satış gəliri.
- Ümumi mənfəət marjı Satışdan əldə edilən gəlirdən satılan malın maya dəyəri çıxıldıqdan sonra qalan hissənin gəlirə nisbəti.
İ
- İdarəetmə haqqı Fondun idarə edilməsi müqabilində investorlardan alınan illik komissiya.
- İlkin açıq təklif Şirkətin səhmlərini ilk dəfə ictimaiyyətə, fond birjasında satışa çıxarması prosesi.
- İlkin sikkə təklifi Yeni kriptovalyuta layihəsinin kapital cəlb etmək üçün öz tokenlərini ilk dəfə satışa çıxarması.
- İmtiyazlı səhm Adətən sabit dividend verən, lakin səsvermə hüququ olmayan səhm növü.
- İndeks fondu Müəyyən bazar indeksinin tərkibini təkrarlamaq məqsədilə qurulmuş passiv investisiya fondu.
- İnflyasiya Mal və xidmətlərin ümumi qiymət səviyyəsinin zamanla artması və pulun alıcılıq qabiliyyətinin azalması.
- İnvestisiya Gələcəkdə gəlir və ya dəyər artımı əldə etmək məqsədilə pul və ya digər resursların yerləşdirilməsi.
- İnvestisiya dərəcəli istiqraz Reytinq agentlikləri tərəfindən nisbətən aşağı defolt riskinə malik hesab edilən istiqraz.
- İnvestisiya fondu Çoxsaylı investorların vəsaitlərini toplayaraq peşəkar idarəçi tərəfindən idarə olunan kollektiv investisiya vasitəsi.
- İnvestisiyanın gəlirliliyi İnvestisiyadan əldə edilən mənfəətin ilkin qoyuluş məbləğinə nisbəti.
- İpoteka Daşınmaz əmlakın alınması üçün həmin əmlakın girov qoyulması ilə verilən uzunmüddətli kredit.
- İqtisadi artım Ölkənin istehsal etdiyi mal və xidmətlərin həcminin zaman keçdikcə artması.
- İşsizlik dərəcəsi Əmək qabiliyyətli və iş axtaran, lakin işə düzələ bilməyən əhalinin işçi qüvvəsinə nisbəti.
- İstehlak krediti Şəxsi ehtiyacların (mal alışı, xidmət və s.) maliyyələşdirilməsi üçün verilən kredit növü.
- İstehlak qiymətləri indeksi Əhalinin adətən istehlak etdiyi mal və xidmətlər səbətinin qiymət dəyişikliyini ölçən göstərici.
- İstiqraz Emitentin investordan borc aldığını və müəyyən müddətdən sonra faizlə geri qaytaracağını təsdiq edən borc qiymətli kağızı.
- İstiqraz fondu Vəsaitin əsas hissəsini müxtəlif istiqrazlara yatıran investisiya fondu.
Ş
Ə
- Əmanət Şəxsin gələcək istifadə üçün kənara qoyduğu, adətən faiz gətirən pul vəsaiti.
- Əmanətlərin sığortalanması Bank iflas etdikdə fiziki şəxslərin əmanətlərinin müəyyən həddə qədər dövlət tərəfindən qorunması sistemi.
- Əməliyyat marjı Şirkətin əməliyyat mənfəətinin ümumi gəlirə nisbətini göstərən rentabellik göstəricisi.
- Əməliyyat riski Daxili proseslərin, insan səhvlərinin və ya sistem nasazlıqlarının səbəb olduğu itki riski.
- Əməliyyat xərcləri Şirkətin gündəlik fəaliyyətini davam etdirmək üçün çəkdiyi cari xərclər.
- Əmlak sığortası Daşınmaz və ya daşınar əmlakı zədələnmə, oğurluq və digər risklərdən qoruyan sığorta növü.
- Əsas vəsaitlər Şirkətin fəaliyyətində uzun müddət istifadə etdiyi maddi aktivlər (bina, avadanlıq və s.).