Sadə həyat tərzi keçirən Norveç Kralı haqqında bilmədiklərimiz

Xəbər verdiyimiz kimi Norveç Kralı Harald V 89 yaşında vəfat edib.

1991-ci ildən taxtda olan Kral Harald ənənəvi monarxiya ilə müasir demokratik dəyərləri birləşdirən yanaşması ilə tanınırdı. 21 fevral 1937-ci ildə doğulan Harald Orta əsrlərdən bəri Norveç torpaqlarında doğulub taxta çıxan ilk şahzadə olub.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı nasist Almaniyasının Norveçi işğal etməsi səbəbindən o, kiçik yaşlarında anası və bacıları ilə ölkəsini tərk etməyə məcbur qalıb. Uşaqlığının bir hissəsini Vaşinqton D.C.-də keçirib. 1945-ci ildə Norveçə qayıtdıqdan sonra kral ailəsində ilk dəfə dövlət məktəbində təhsil alıb. Təhsilini Norveç Hərbi Akademiyasında davam etdirib, daha sonra İngiltərədəki Oksford Universitetinin Balliol Kollecində oxuyub.

Haraldın həyatında mühüm dönüş nöqtələrindən biri sadə vətəndaş olan Sonja Haraldsen ilə sevgisi idi. Təxminən 10 il davam edən münasibət kral dairələrində bu evliliyə qarşı çıxışlara səbəb olub. Harald Sonja ilə evlənməsinə icazə verilməyəcəyi halda subay qalacağını və Norveç kral nəslinin sona çata biləcəyini bildirib. Hökumət və parlamentin razılığından sonra cütlük 1968-ci ildə evlənib. Bu evlilik Norveç monarxiyasının cəmiyyətlə münasibətlərini müasirləşdirən mühüm addım kimi qəbul olunub.

Kral Haraldın əsas həvəsi yelkən idmanı idi. O, Norveçi 1964 Tokio, 1968 Mexiko və 1972 Münhen Olimpiadalarında təmsil edib, dünya və Avropa çempionatlarında medallar qazanıb.

Konstitusiyaya görə dövlət başçısı olan Harald vəzifə müddəti ərzində tolerantlıq və milli birlik mesajları verib. Xüsusilə 2016-cı ildə etdiyi çıxışda dini azadlığı və Norveçin yerli Sami xalqı ilə barışığı açıq şəkildə müdafiə edib.

Norveç Kral Ailəsi təxminən 30 milyon dollarlıq sərvətə sahib olmasına baxmayaraq, sadə həyat tərzi ilə seçilirdi. Krallığın dövlətə illik xərci təhlükəsizlik və rəsmi qurumların xərcləri daxil olmaqla təxminən 72,3 milyon dollar hesablanıb. Ailənin Oslodakı Kral Sarayı ilə yanaşı, daha səkkiz iqamətgahı var idi. Vəliəhd şahzadə Haakon, şahzadə Märtha Louise və şahzadə Ingrid Alexandra dövlət məktəblərində təhsil alıb. Ailə üzvləri zaman-zaman ictimai nəqliyyatdan istifadə edirdi, bəziləri isə adi reysli uçuşlara üstünlük verirdi.

Sağlamlıq problemlərinə baxmayaraq, Harald taxtdan çəkilməyi heç vaxt düşünməyib. O, 1991-ci ildə Norveç Parlamentində etdiyi konstitusiya andına sadiq qalaraq ölkəsinə ömür boyu xidmət etməyi öhdəsinə götürüb. 2026-cı ilin avqustunda qan dövranındakı bakterial infeksiya səbəbindən xəstəxanaya yerləşdirilən Kral hemolitik anemiyaya görə kortizon müalicəsi alırdı; bu xəstəlik qırmızı qan hüceyrələrinin normaldan daha sürətli parçalanması nəticəsində yaranırdı. Son illərdə müxtəlif sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparan Harald fevral ayında Kanar adalarında dəri infeksiyası, 2024-cü ildə isə Malayziyadakı şəxsi tətili zamanı kardiostimulyator taxılması səbəbindən müalicə alıb. Taxtdakı vəzifəsini Vəliəhd şahzadə Haakona təhvil vermədən davam etdirib.