Çin ABŞ ilə nadir torpaq çatışmazlığını müzakirə edəcək

Ağ Evin bəyanatına görə, Çin nadir torpaq elementlərinin çatışmazlığı ilə bağlı ABŞ-ın narahatlıqlarını nəzərə almağa razılaşıb. Son liderlər sammitinə baxmayaraq, ABŞ-ın aerokosmik və yarımkeçirici sektorlarına təsir edən ixrac məhdudiyyətləri qüvvədə qalacaq.

Ticarət gərginliyinin artmasından və 2025-ci ilin aprelində tətbiq edilən ABŞ tariflərindən sonra Çin bir neçə nadir torpaq metalının ixracına sərt nəzarət tətbiq edib. Çin daha əvvəl bu məhdudiyyətləri aradan qaldırmağa söz versə də, ixrac nəzarəti rejimi yaxın gələcəkdə davam edəcək.

Sammit üzrə fakt vərəqəsində bildirilib ki, Çin ittrium, skandium və indium kimi kritik minerallarla bağlı məsələlər üzərində işləyəcək. Bu elementlər təyyarə mühərriklərinin və qabaqcıl mikroçiplərin istehsalı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. İndium isə yarımkeçirici istehsalı, o cümlədən Sİ məlumat mərkəzlərində istifadə olunan yeni nəsil fotonik çiplər üçün xüsusilə vacibdir.

Gömrük məlumatları göstərir ki, son 14 ay ərzində Çindən qlobal indium ixracı təxminən üçdə iki azalıb, ABŞ-a ixrac isə 77 faiz düşüb. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, lisenziyalaşdırmanın ləng aparılması xərcləri artıra və istehsalı gecikdirə bilər.

Nadir torpaq elementləri bərpa olunan enerji, müdafiə və elektronika kimi yüksək texnologiyalı sənayelər üçün vacib olan 17 ixtisaslaşmış metaldan ibarətdir. Çin bu materialların qlobal tədarükü və emalı sahəsində dominant mövqeyə malikdir. Bu isə ABŞ və müttəfiqlərini milli təhlükəsizliyi və iqtisadi sabitliyi gücləndirmək üçün tədarükü şaxələndirməyə sövq edir.