Tramp və Si Pekində görüşüb
ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin Prezidenti Si Cinpin 14 may 2026-cı il tarixində Pekində yüksək riskli danışıqlar üçün görüşüblər. Görüş ticarət, texnologiya, İran və Tayvanla bağlı davam edən gərginlik fonunda keçirilib. Sammit Vaşinqton və Pekin arasında artan rəqabəti müzakirə etməyi, eyni zamanda qlobal təhlükəsizlik, iqtisadi sabitlik və Hörmüz boğazından gəmiçilik çıxışı üzrə ortaq mövqe axtarmağı hədəfləyib.
Danışıqlar zamanı Tramp və Si Yaxın Şərqdəki vəziyyət, Ukrayna böhranı və Koreya yarımadası barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Hər iki lider bu il keçiriləcək böyük beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə bir-birini dəstəkləməyə razılaşıb: Şençjendə APEC İqtisadi Liderlərinin Görüşü və Floridada G20 Sammiti.
Si ABŞ-Çin münasibətlərində yeni strateji istiqamətə çağırıb və bunu ən azı növbəti üç il üçün “konstruktiv, strateji və sabit” münasibət kimi xarakterizə edib. O, “rəqabətə məhdudiyyətlər” qoyulmasının və fikir ayrılıqlarının siyasi, diplomatik və hərbi kommunikasiya kanalları vasitəsilə idarə edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
İqtisadi əlaqələrə toxunan Si bu münasibətləri qarşılıqlı faydalı və hər iki tərəf üçün qazanc gətirən əlaqə kimi qiymətləndirib. O, iqtisadi və ticarət komandalarının son dövrlərdə əldə etdiyi balanslı və müsbət nəticələri qeyd edib, ticarət müharibələrinin qalibinin olmadığını xəbərdarlıq edib. Si fikir ayrılıqlarını həll etmək və iki ölkə arasında müsbət dinamikanı qorumaq üçün bərabər əsaslı məsləhətləşmələrə çağırıb.
Si həmçinin Çinin bazarını Amerika biznesləri üçün daha geniş açmağa sadiq olduğunu bildirib və qarşılıqlı fayda naminə daha geniş əməkdaşlığı alqışlayıb. Tesla şirkətinin rəhbəri İlon Mask, Apple şirkətinin rəhbəri Tim Kuk və Boeing şirkətinin rəhbəri Kelli Ortberq də daxil olmaqla tanınmış amerikalı CEO-lar ABŞ nümayəndə heyətinin tərkibində Trampı müşayiət ediblər.
Təxminən iki saat davam edən danışıqlar başa çatdıqdan sonra iki lider Pekinin tarixi Səma Məbədini ziyarət edib. Tramp ticarət və Tayvan da daxil olmaqla mürəkkəb məsələlərin müzakirəsindən sonra Çini “gözəl” adlandırıb.
Si xəbərdarlıq edib ki, Tayvan məsələsinin düzgün idarə olunmaması toqquşmalara və ya münaqişələrə səbəb ola, ümumi ABŞ-Çin münasibətlərini təhlükə altına qoya bilər. O, Tayvan məsələsinin ehtiyatla idarə edilməsinin iki ölkə arasında sabitliyin qorunması üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.
Bu arada, BRICS xarici işlər nazirləri Nyu-Dehlidə görüşərək İrandakı müharibə və bununla bağlı yanacaq böhranlarına diqqət yetiriblər. Bu, geosiyasi münaqişələr fonunda iqtisadi qeyri-müəyyənlik və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı daha geniş narahatlıqları əks etdirib. Asiya maliyyə bazarları sammitdən sonra qarışıq reaksiya göstərib, investorlar İran müharibəsi və ABŞ-Çin ticarət münasibətləri ilə bağlı prosesləri diqqətlə izləyiblər.